میرات
هێڵی کات
لە مێژووی کۆنی زاگرۆس و تۆرۆسەوە تا ئەمڕۆ. ئەو ڕێکەوتانەی نیشانە کراون نزیکەیین.
پرۆسە
بابەتێکی مێژوویی چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت
هەموو بابەتێک سەرچاوەی بۆ دیاری کراوە و پێیدا چوونەتەوە. مێژووە جێناکۆکەکان هەموو لایەنەکان بە سەرچاوەوە پیشان دەدەن.
٥ هەنگاو
تۆماری جێبەجێکردن
٠١ · نووسەر
بابەت ڕەشنووس کرا
ساڵ، ناونیشان و پوختەیەکی کورت؛ ڕێکەوتە نزیکەییەکان نیشانە کراون.
٠٢ · نووسەر
سەرچاوە هاوپێچکراون
هەر بانگەشەیەک سەرچاوەکەی لەگەڵدایە.
٠٣ · دەستەی زانستی
پێداچوونەوەی زانستی
دەستەکە سەرچاوەکان و دەربڕینەکان دەپشکنێت.
٠٤ · دەستەی زانستی
جێناکۆکە؟
لەو شوێنانەی مێژوونووسان ناکۆکن، هەر لایەنێک لەگەڵ سەرچاوەکانی پیشان دەدرێت.
٠٥ · هێڵی کات
بڵاوکراوەتەوە
تۆمارەکە نیشانەی "ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە" لەدەست دەدات.
تێبینیی پێداچوونەوە لەسەر هێڵی کات.
-
نزیکەی ٩٥٠٠ پ.ز
گۆبەکلی تەپە
چوارچێوە بەردینە گەورەکان نزیک ئورفە: میراتی قووڵی مرۆیی ئەو خاکانەی کورد ئەمڕۆ تێیدا دەژی.
مێژووی کۆن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
نزیکەی ٧٠٠٠ پ.ز
جارمۆ
یەکێک لە کۆنترین گوندە کشتوکاڵییەکان، لە داوێنی زاگرۆسدا.
مێژووی کۆن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٤٠١ پ.ز
گزنەفۆن کاردۆخییەکان دەبینێت
ئەنابازیس باسی خەڵکی شاخنشینی کاردۆخی دەکات، کە زۆرجار بە کۆردوێنەوە دەبەسترێنەوە.
سەردەمی کۆن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٩٥٩
بنەماڵەی حەسنەوەیهی
بنەماڵەیەکی کورد لە زاگرۆس، لە دەوروبەری دینەوەر و کرمانشاه.
بنەماڵەکانی سەدەکانی ناوەڕاست · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٩٩٠
بنەماڵەی مەروانی
بنەماڵەیەکی کوردی دیاربەکر (ئامەد) و سلیڤان، پشتیوانی زانست.
بنەماڵەکانی سەدەکانی ناوەڕاست · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١١٨٧
سەلاحەدین قودس دەگرێت
سەلاحەدینی ئەییووبی، لە بنەماڵەیەکی کورد لە دڤین، دامەزرێنەری دەوڵەتی ئەییووبی.
بنەماڵەکانی سەدەکانی ناوەڕاست · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٥١٤
شەڕی چاڵدێران
سەرکەوتنی عوسمانی بەسەر سەفەوییەکان دابەشکردنی خاکی کوردان لە نێوان دوو ئیمپراتۆریەتدا دەست پێ دەکات.
دابەشکردنی عوسمانی و سەفەوی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٥٩٧
شەرەفنامە
شەرەفخانی بەدلیسی یەکەم مێژووی کورد بە فارسی دەنووسێت.
دابەشکردنی عوسمانی و سەفەوی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٦٣٩
پەیماننامەی زەهاو
هێڵی سنووریی عوسمانی-سەفەوی لە سەرانسەری خاکی کوردان دیاری دەکات.
دابەشکردنی عوسمانی و سەفەوی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٦٩٢
مەم و زینی ئەحمەدی خانی
داستانی نەتەوەییی کوردی، کە زۆرجار وەک بانگەوازی یەکێتیی کورد دەخوێنرێتەوە.
دابەشکردنی عوسمانی و سەفەوی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٨٤٧
کۆتایی میرنشینی بۆتان
ناوەندیکردنی عوسمانی بەدرخان بەگ دەشکێنێت. میرنشینەکان هەڵدەوەشێنرێنەوە.
ناوەندیکردنی عوسمانی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٨٩٨
یەکەم ڕۆژنامەی کوردی
کوردستان لە ٢٢ی نیسانی ١٨٩٨ لە قاهیرە بڵاو دەکرێتەوە. ئەم ڕێکەوتە ئێستا ڕۆژی ڕۆژنامەگەریی کوردییە.
ناوەندیکردنی عوسمانی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩١٥
جینۆسایدی ئەرمەن و سەیفۆ
مێژوونووسان تۆمار دەکەن کە هەندێک هۆزی کورد لە کوشتارەکاندا بەشدار بوون، لە کاتێکدا کوردانی تر پەنایان بە قوربانییان داوە؛ کەسایەتییە سیاسییە کوردییەکان دواتر ئەمەیان قبوڵ کرد و داوای لێبووردنیان کرد.
ناوەندیکردنی عوسمانی · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٢٠
پەیماننامەی سیڤر
ماددەکانی ٦٢ تا ٦٤ ئۆتۆنۆمیی کوردی پێشبینی دەکەن. هەرگیز پەسەند نەکرا.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٢٢
شانشینی شێخ مەحموود
شانشینی کوردستان لە سلێمانی ڕادەگەیەنرێت و هێزەکانی بەریتانیا سەرکوتی دەکەن.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٢٣
پەیماننامەی لۆزان
کۆماری تورکیا بەبێ ماددەی کوردی ناسێنراوە؛ خاکی کورد لە نێوان چوار دەوڵەتدا دابەش بووە.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٢٥
ڕاپەڕینی شێخ سەعید
ڕاپەڕینێک لە تورکیا، دواتر سەرکوتی سەربازی، دەرکردن و سیاسەتی ڕەتکردنەوەی ناسنامەی کوردی، وەک مێژوونووسان بەڵگەداریان دەکەن.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٣٢
گۆڤاری هاوار و ئەلفوبێی لاتینیی کرمانجی
جەلادەت و کامەران بەدرخان هاوار لە دیمەشق بڵاو دەکەنەوە. ئێستا ١٥ی ئایار ڕۆژی زمانی کوردییە.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٣٧
کۆمەڵکوژییەکانی دەرسیم و ڕاگواستنەکانی سۆڤیەت
کردەوە سەربازییەکان لە دێرسیم (١٩٣٧ تا ١٩٣٨) هەزاران مەدەنی دەکوژن و زۆرتریان دوور دەخەنەوە، وەک مێژوونووسان بەڵگەیان کردووە؛ ژمارەی کوژراوان جێگەی مشتومڕە. لە ١٩٣٧دا کوردی قەفقاسی باشوور دوور دەخرێنەوە بۆ ئاسیای ناوەڕاست.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٤٦
کۆماری مەهاباد
لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ بە سەرۆکایەتیی قازی محەممەد ڕاگەیەنرا. لە ماوەی ساڵەکەدا دەڕوخێت، و ئەو لە ١٩٤٧ لە سێدارە دەدرێت.
دابەشکردن · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٦١
شۆڕشی ئەیلوول لە عێراق؛ کۆچی کار بۆ ئەڵمانیا
ڕاپەڕینی مستەفا بارزانی دەست پێ دەکات. ڕێککەوتنی دامەزراندنی کار لە نێوان تورکیا و ئەڵمانیای ڕۆژئاوا کۆچی کار دەست پێ دەکات.
شەڕی سارد · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٦٢
سەرژمێریی حەسەکە لە سووریا
ڕەگەزنامە لە نزیکەی ١٢٠٬٠٠٠ کورد دەسەنرێتەوە.
شەڕی سارد · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٧٠
ڕێککەوتننامەی ئۆتۆنۆمیی کوردی و عێراقی
لە ١١ی ئازاری ١٩٧٠ واژۆ کرا؛ دوای ڕێککەوتننامەی جەزائیری ١٩٧٥ هەڵدەوەشێتەوە.
شەڕی سارد · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٨٠
کودەتای سەربازی لە تورکیا
دەستگیرکردنی بەکۆمەڵ، ئەشکەنجەی بەڵگەدار لە زیندانی دیاربەکر، و شەپۆلێک لە دوورخراوەی سیاسی بۆ ئەوروپا.
شەڕی سارد · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٨٨
شاڵاوی ئەنفال و هەڵەبجە
هێرشی چەکی کیمیایی بۆ سەر هەڵەبجە لە ١٦ی ئاداری ١٩٨٨، لە چوارچێوەی شاڵاوی ئەنفالدا (١٩٨٦ تا ١٩٨٩) دژی خەڵکی مەدەنیی کورد؛ دادگای باڵای عێراق لە ٢٠٠٧ ئەنفالی بە جینۆساید ناساند.
شەڕی سارد · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٩١
ڕاپەڕین و کۆڕەو
نزیکەی ١٫٥ ملیۆن کەس بۆ ئێران و تورکیا هەڵدێن. ناوچەی ئارام دەبێتە هۆی خۆبەڕێوەبەری لە هەرێمی کوردستان.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
١٩٩٢
تیرۆرەکانی میکۆنۆس، بەرلین
چوار کەسایەتیی ئۆپۆزیسیۆنی کوردی ئێران لە چێشتخانەی میکۆنۆس لە بەرلین دەکوژرێن. حوکمی دادگایەکی بەرلین لە ساڵی ١٩٩٧ فەرمانەکەی بە سەرکردایەتیی ئێران دەگەڕاندەوە.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠٠٥
دەستووری عێراق دان بە هەرێمی کوردستاندا دەنێت
کوردی دەبێتە زمانێکی فەرمیی عێراق.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠١٤
جینۆسایدی ئێزیدییەکان لە شنگال
هێرشی ISIL بۆ سەر شنگال لە ٣ی ئابی ٢٠١٤: کوشتنی بەکۆمەڵ، ڕفاندن و کۆیلەکردن. لیژنەی لێکۆڵینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان دەربارەی سووریا بە جینۆسایدی زانی (٢٠١٦).
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠١٧
ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان
لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ئەنجام درا؛ هێزە فیدراڵییەکانی عێراق لە ١٦ی تشرینی یەکەم کەرکوک کۆنتڕۆڵ دەکەن.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠٢٢
ژینا ئەمینی و ژن، ژیان، ئازادی
مردنی ژینا (مەهسا) ئەمینی، ژنێکی گەنجی کورد لە سەقز، دوای دەستگیرکردنی لەلایەن پۆلیسی ئەخلاقی ئێرانەوە، بەدوای خۆیدا ناڕەزایەتیی سەرانسەری هێنا بە درووشمی کوردیی ژن، ژیان، ئازادی.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠٢٤
ڕووخانی حکومەتی ئەسەد
٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤؛ قۆناغێکی نوێ بۆ کورد لە سووریا.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠٢٥
PKK هەڵوەشاندنەوەی خۆی ڕادەگەیەنێت
ڕاپۆرت کراوە لە ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥، دوای بانگەوازی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥؛ بۆ پشتڕاستکردنەوە لەگەڵ سەرچاوە سەرەتاییەکان.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
-
٢٠٢٦
فەرمانی سووری دەربارەی مافەکانی کورد
لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا ڕاپۆرت کراوە: هاووڵاتیبوون بۆ کوردە بێڕەگەزنامەکان گەڕێنرایەوە و کوردی وەک زمانێکی نیشتمانی ناسێنرا؛ پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە.
دوای ١٩٩١ · ئاماژەی سەرچاوە لە ئامادەکردندایە
ئاماژە بەم پەڕەیە بدە
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Timeline. kurds.global. https://kurds.global/heritage/timeline/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Timeline.” kurds.global. https://kurds.global/heritage/timeline/.
- BibTeX
@misc{kco2026_heritage_timeline, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Timeline}, url = {https://kurds.global/heritage/timeline/}, howpublished = {https://kurds.global/heritage/timeline/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_heritage_tim N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Timeline UR - https://kurds.global/heritage/timeline/ ER -
پێش ئەوەی دەست پێ بکەیت ڕێکخراوی هاوکاریی کوردی فیدراسیۆنی کۆمەڵگەیەکە کە لە یەکتری فێر دەبن. زانکۆ نییە، هیچ دەسەڵاتێکی گشتی بانگەشە ناکات و خزمەتی هیچ حکوومەت، حیزب یان دەزگایەکی ئایینی ناکات.
سەرچاوە دەرەکییەکان مۆڵەتی خۆیان دەپارێزن. هاتنە ناو لیستێک یان بەستەرێک پشتگیری نییە.
ئەم لاپەڕەیە چۆن مامەڵە لەگەڵ بەڵگەدا دەکات
هەموو ژمارەیەک پێوەر، ساڵ، سەرچاوە و نیشانەی خۆی لەگەڵدایە. نەزانراو وەک نەزانراو نیشان دەدرێت.
- پشتڕاستکراوە
- نیشانەیەک: بڕگەکە لەگەڵ تۆماری سەرەکیی خۆیدا دەگونجێت، وەک خشتەی فەرمی یان تۆماری Crossref.
- سەرچاوەی لاوەکی
- نیشانەیەک: ژمارەکە لە ڕاپۆرتێکی متمانەپێکراو دەربارەی سەرچاوەکەوە هاتووە، نەک لە خودی سەرچاوەکەوە.
- پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
- نیشانەیەک: بڕگەکە وەک ئەوەی دۆزراوەتەوە تۆمار کراوە و هێشتا پێویستە بە بەراورد لەگەڵ سەرچاوەکەیدا بپشکنرێت.
سەرچاوەکان
تۆمارە زانستییە کراوەکان دەربارەی ئەم بابەتە، لە پێڕستە پەسەندکراوەکانەوە. بۆ ئاماژەپێدان ڕیز کراون و هێشتا پێداچوونەوەیان بۆ نەکراوە.
- Cihat Yilmaz (2026). History and National Consciousness: A Critical Analysis of Kurdish Nationalist Historical Narratives. International Journal of Kurdish Studies. DOI 10.21600/ijoks.1870377
- Piotr Sosnowski (2022). Path Dependence from Proxy Agent to De Facto State: A History of ‘Strategic Exploitation’ of the Kurds as a Context of the Iraqi Kurdistan Security Policy. International Journal of Conflict and Violence (IJCV). DOI 10.11576/ijcv-5688
- Zyad M. NURİ (2022). POLITICAL HISTORY OF THE DE-FACTO KURDISTAN REGION-IRAQ. Kurdiname. DOI 10.55106/kurdiname.1081809
- The Cambridge History of the Kurds (2021). Cambridge University Press eBooks. DOI 10.1017/9781108623711
- Gerald Martin Maclean (2019). British Travellers, the Kurds, and Kurdistan: a brief literary history, c. 1520-1673. Kurdish Studies. DOI 10.33182/ks.v7i2.461
توێژینەوە و سەرچاوەکان
کاری نوێ و پەیوەندیدار بە بابەتی ئەم پەڕەیە، لە سەرچاوە زانستییە کراوە پەسەندکراوەکانەوە. تەنها مێتاداتا و بەستەر. ناونیشانەکان وەک بڵاوکراونەتەوە دەمێننەوە. هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە.
-
History and National Consciousness: A Critical Analysis of Kurdish Nationalist Historical Narratives
Cihat Yilmaz · 2026 · International Journal of Kurdish Studies
وتارCrossrefOpenAIRE
-
Piotr Sosnowski · 2022 · International Journal of Conflict and Violence (IJCV)
وتارDataCiteDOAJدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-ND-2.0
-
POLITICAL HISTORY OF THE DE-FACTO KURDISTAN REGION-IRAQ
Zyad M. NURİ · 2022 · Kurdiname
وتارCrossref
-
The Cambridge History of the Kurds
2021 · Cambridge University Press eBooks
کتێبOpenAlex
-
British Travellers, the Kurds, and Kurdistan: a brief literary history, c. 1520-1673
Gerald Martin Maclean · 2019 · Kurdish Studies
وتارCrossref
-
Srwa S. Saleem, Nihad A. Ameen · 2023 · Zanco Journal of Pure and Applied Sciences
وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە
-
A Struggle within a Struggle: The History of the Kurdish Women’s Liberation Movement.
Isabel Martina Käser · 2021 · University of Bern
لقDataCiterestricted
-
The Kurdish spring, history in the making: where are the women?
Salome Hirvaskoski · 2014 · My University
هی ترDataCite
-
On the Linguistic History of Kurdish
Thomas Jügel · 2024 · Kurdish Studies Archive
لقCrossrefCC-BY-4.0
-
Kurdish Women’s Experience in Iraq: History, Politics and Literature
Lolav M. Hassan Alhamid · 2024 · Studies in Ethnicity and Nationalism
وتارOpenAIRE
-
Sunni, Shia, and Kurd: A Brief History of Islamism in Kurdistan
Ali Ezzatyar · 2016 · The Last Mufti of Iranian Kurdistan
لقCrossref
-
Teaching the History of Kurdistan through Visual Art
2021 · VESAL2021 Proceedings Book
وتارCrossref
سەرچاوەکان، مۆڵەتەکان و ڕێکەوتی وەرگرتن: Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.