KCOkurds.globalKCOMîras
Lêgerîn
Hesab
ZimanKurmancî18

Mîras

Rêza demê

Ji dîroka kûr a Zagros û Torosê heta îro. Li cihê ku hatiye nîşankirin dîrok nêzîkî ne.

9500 BZ: Göbekli Tepe7000 BZ: JarmoDîroka kûr9500 BZ401 BZ: Xenofon rastî Kardûxan têSerdema kevnar401 BZ959: Xanedana Hesenweyhî990: Xanedana Merwanî1187: Selahedîn Qudsê digireXanedanên serdema navîn9591514: Şerê Çaldiranê1597: Şerefname1639: Peymana Zehawê1692: Mem û Zîn a Ehmedê XanîDabeşkirina Osmanî û Sefewî15141847: Dawiya mîrnişîniya Botanê1898: Rojnameya Kurdî ya yekem1915: Jenosîda Ermeniyan û SeyfoNavendîkirina Osmanî18471920: Peymana Sèvresê1922: Keyaniya Şêx Mehmûd1923: Peymana Lozanê1925: Serhildana Şêx Seîd1932: Kovara Hawar û alfabeya Latînî ya Kurmancî1937: Komkujiyên Dersimê û sirgûnkirinên Sovyetê1946: Komara MehabadêDabeşkirin19201961: Şoreşa Îlonê li Iraqê; koçberiya kedê ber bi Almanyayê ve1962: Serjimêriya Hesekê li Sûriyeyê1970: Peymana xweseriyê ya Iraq û Kurdan1980: Derbeya leşkerî li Tirkiyeyê1988: Kampanyaya Enfalê û HelebceŞerê Sar19611991: Serhildan û koça mezin1992: Kuştinên Mykonosê, Berlîn2005: Destûra Iraqê Herêma Kurdistanê nas dike2014: Jenosîda Êzîdiyan li Şengalê2017: Referandûma serxwebûnê ya Herêma Kurdistanê2022: Jina Emînî û Jin, Jiyan, Azadî2024: Hilweşîna hikûmeta Esed2025: PKK hilweşandina xwe radigihîne2026: Biryarnameya Sûriyeyê li ser mafên KurdanPiştî 1991ê1991

Pêvajo

Tomareke dîrokê çawa tê nirxandin

Her tomar bi çavkanî ye û tê nirxandin. Dîrokên nakok her aliyî bi çavkaniyan nîşan didin.

5 gav

NivîskarDesteya zanistîRêza demêçavkaniyên zêdetir01 · DestpêkTomar hatiye amadekirin02 · TomarÇavkanî hatine pêvekirin03 · Deriyê kontrolêNirxandina zanistî04 · BiryarNakok e?05 · EncamHatiye weşandin

Tomara xebitandinê

  1. 01 · Nivîskar

    Tomar hatiye amadekirin

    Sal, sernav û kurteyeke kurt. Dîrokên texmînî hatine nîşankirin.

  2. 02 · Nivîskar

    Çavkanî hatine pêvekirin

    Her îdia çavkaniya xwe pê re ye.

  3. 03 · Desteya zanistî

    Nirxandina zanistî

    Deste çavkanî û gotinan kontrol dike.

  4. 04 · Desteya zanistî

    Nakok e?

    Li cihê ku dîroknas li hev nakin, her alî bi çavkaniyên xwe tê nîşandan.

  5. 05 · Rêza demê

    Hatiye weşandin

    Tomar nîşana "jêgirtin di amadekirinê de ye" winda dike.

Nota nirxandinê li ser rêza demê.

  1. nêzîkî 9500 BZ

    Göbekli Tepe

    Dorpêçên mezin li nêzîkî Rihayê: mîrasa mirovî ya kûr a axên ku Kurd îro lê dijîn.

    Dîroka kûr · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  2. nêzîkî 7000 BZ

    Jarmo

    Yek ji gundên çandiniyê yên herî kevn, li quntarên Zagrosê.

    Dîroka kûr · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  3. 401 BZ

    Xenofon rastî Kardûxan tê

    Anabasis gelê çiyayî yê Kardûxan şirove dike, ku gelek caran bi Korduenê ve tê girêdan.

    Serdema kevnar · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  4. 959

    Xanedana Hesenweyhî

    Xanedaneke Kurd li Zagrosê li dora Dînewer û Kirmaşanê.

    Xanedanên serdema navîn · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  5. 990

    Xanedana Merwanî

    Xanedaneke Kurd a Diyarbakır (Amed) û Farqînê (Silvan), piştgirên zanînê.

    Xanedanên serdema navîn · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  6. 1187

    Selahedîn Qudsê digire

    Selahedînê Eyûbî, ji malbateke Kurd a Dwînê, damezrînerê xanedana Eyûbî.

    Xanedanên serdema navîn · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  7. 1514

    Şerê Çaldiranê

    Serkeftina Osmanî li ser Sefewiyan dest bi parvekirina welatê Kurdan di navbera du împaratoriyan de dike.

    Dabeşkirina Osmanî û Sefewî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  8. 1597

    Şerefname

    Şerefxanê Bedlîsî dîroka yekem a Kurdan bi Farisî dinivîse.

    Dabeşkirina Osmanî û Sefewî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  9. 1639

    Peymana Zehawê

    Sînorê Osmanî-Sefewî li ser axa Kurdan diyar dike.

    Dabeşkirina Osmanî û Sefewî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  10. 1692

    Mem û Zîn a Ehmedê Xanî

    Destana netewî ya Kurdî, ku gelek caran wekî bangeke yekitiya Kurdî tê xwendin.

    Dabeşkirina Osmanî û Sefewî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  11. 1847

    Dawiya mîrnişîniya Botanê

    Navendîkirina Osmanî Bedirxan Beg têk dibe; mîrnişîn têne hilweşandin.

    Navendîkirina Osmanî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  12. 1898

    Rojnameya Kurdî ya yekem

    Kurdistan di 22ê Nîsana 1898an de li Qahîreyê tê weşandin; ew roj niha Roja Rojnamegeriya Kurdî ye.

    Navendîkirina Osmanî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  13. 1915

    Jenosîda Ermeniyan û Seyfo

    Dîroknasan belge dikin ku hin eşîrên Kurdan di kuştinan de cih girtin û Kurdên din qurbanî veşartin; kesayetiyên siyasî yên Kurd paşê ev qebûl kirin û lêborîn xwestin.

    Navendîkirina Osmanî · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  14. 1920

    Peymana Sèvresê

    Xalên 62 heta 64 xweseriya Kurdan pêşbînî dikin; qet nehatin pejirandin.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  15. 1922

    Keyaniya Şêx Mehmûd

    Padîşahiya Kurdistanê li Silêmaniyê tê ragihandin û ji aliyê hêzên Brîtanî ve tê tepeserkirin.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  16. 1923

    Peymana Lozanê

    Komara Tirkiyeyê bê tedbîrên Kurdî tê nasîn; welatên Kurdan di navbera çar dewletan de hatine parvekirin.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  17. 1925

    Serhildana Şêx Seîd

    Serhildana li Tirkiyeyê, ku pê re tepeserkirina leşkerî, sirgûnkirin û siyasetên înkarkirina nasnameya Kurdî hatin, wekî dîroknas belge dikin.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  18. 1932

    Kovara Hawar û alfabeya Latînî ya Kurmancî

    Celadet û Kamuran Bedirxan li Şamê Hawarê diweşînin; 15ê Gulanê niha Roja Zimanê Kurdî ye.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  19. 1937

    Komkujiyên Dersimê û sirgûnkirinên Sovyetê

    Operasyonên leşkerî li Dersimê (1937 heta 1938) bi hezaran sivîl dikujin û gelekên din dişînin sirgûnê, wekî ji aliyê dîroknasan ve hatiye belgekirin; hejmara miriyan nakokî ye. Di 1937an de Kurdên Qafqasyaya Başûr ber bi Asyaya Navîn ve têne sirgûnkirin.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  20. 1946

    Komara Mehabadê

    Di 22ê Çileya 1946an de di bin Qazî Mihemed de hat ragihandin; di nav salê de hilweşiya, û ew di 1947an de hat darvekirin.

    Dabeşkirin · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  21. 1961

    Şoreşa Îlonê li Iraqê; koçberiya kedê ber bi Almanyayê ve

    Serhildana Mistefa Barzanî dest pê dike; peymana xebatkaran a Tirkiye û Almanyaya Rojava koçberiya kedê dide destpêkirin.

    Şerê Sar · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  22. 1962

    Serjimêriya Hesekê li Sûriyeyê

    Nêzîkî 120.000 Kurd ji welatîbûnê bêpar dibin.

    Şerê Sar · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  23. 1970

    Peymana xweseriyê ya Iraq û Kurdan

    Di 11ê Adara 1970an de hat îmzekirin; piştî Peymana Cezayîrê ya 1975an hilweşiya.

    Şerê Sar · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  24. 1980

    Derbeya leşkerî li Tirkiyeyê

    Girtinên girseyî, îşkenceya belgekirî di Girtîgeha Diyarbekirê de, û pêleke sirgûnên siyasî ber bi Ewropayê ve.

    Şerê Sar · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  25. 1988

    Kampanyaya Enfalê û Helebce

    Êrîşa çekên kîmyewî ya li ser Helebceyê di 16ê Adara 1988an de, di nav kampanyaya Enfalê (1986 heta 1989) ya li dijî sivîlên Kurd; Dadgeha Bilind a Iraqê di 2007an de Enfal wekî jenosîd şirove kir.

    Şerê Sar · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  26. 1991

    Serhildan û koça mezin

    Nêzîkî 1,5 milyon kes direvin Îran û Tirkiyeyê; herêma ewle dibe sedema xwebirêvebirinê li Herêma Kurdistanê.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  27. 1992

    Kuştinên Mykonosê, Berlîn

    Çar kesayetiyên muxalefeta Kurdên Îranê li xwaringeha Mykonos a Berlînê tên kuştin; biryara dadgeheke Berlînê ya sala 1997an ev ferman da rêberiya Îranê.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  28. 2005

    Destûra Iraqê Herêma Kurdistanê nas dike

    Kurdî dibe zimanekî fermî yê Iraqê.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  29. 2014

    Jenosîda Êzîdiyan li Şengalê

    Êrîşa ISIL li ser Şengalê (Sinjar) di 3 Tebax 2014 de: kuştinên girseyî, revandin û koledarî; Komîsyona Lêpirsînê ya Neteweyên Yekbûyî ya li ser Sûriyeyê ew wekî jenosîdê dît (2016).

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  30. 2017

    Referandûma serxwebûnê ya Herêma Kurdistanê

    Di 25ê Îlona 2017an de pêk hat; hêzên federal ên Iraqê di 16ê Çiriya Pêşîn de Kerkûkê kontrol dikin.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  31. 2022

    Jina Emînî û Jin, Jiyan, Azadî

    Piştî mirina Jina (Mahsa) Amînî, jineke ciwan a Kurd ji Seqizê, piştî ku ji aliyê polîsê exlaqê yê Îranê ve hat girtin, di seranserê welêt de bi dirûşma Kurdî Jin, Jiyan, Azadî xwepêşandan dest pê kirin.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  32. 2024

    Hilweşîna hikûmeta Esed

    8ê Kanûna Pêşîn a 2024an; qonaxeke nû ji bo Kurdên Sûriyeyê.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  33. 2025

    PKK hilweşandina xwe radigihîne

    Roja 12 Gulan 2025an hat ragihandin, piştî banga Abdullah Öcalan a 27 Sibat 2025an. Divê li gorî çavkaniyên seretayî were piştrastkirin.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

  34. 2026

    Biryarnameya Sûriyeyê li ser mafên Kurdan

    Di Çileya 2026an de hat ragihandin: welatîbûn ji Kurdên bêdewlet re hat vegerandin û Kurdî wekî zimanekî neteweyî hat naskirin; divê were piştrastkirin.

    Piştî 1991ê · Jêgirtin di amadekirinê de ye

Jêgirtina vê rûpelê
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Timeline. kurds.global. https://kurds.global/heritage/timeline/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Timeline.” kurds.global. https://kurds.global/heritage/timeline/.

BibTeX
@misc{kco2026_heritage_timeline,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Timeline},
	url = {https://kurds.global/heritage/timeline/},
	howpublished = {https://kurds.global/heritage/timeline/},
}

Daxe .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_heritage_tim
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Timeline
UR  - https://kurds.global/heritage/timeline/
ER  -

Daxe .ris

Lîsans CC BY 4.0

Berî ku hûn dest pê bikin Rêxistina Hevkariya Kurdî federasyoneke civakan e ku ji hev fêr dibin. Ne zanîngeh e, îdiaya rayedariya giştî nake û xizmeta tu hikûmet, partî an saziya baweriyê nake.

Çavkaniyên derveyî lîsansên xwe diparêzin. Lîstekirin an girêdanek ne piştgirî ye.

Ev rûpel çawa bi delîlan re tevdigere

Her hejmar pîvan, sal, çavkanî û etîketa xwe bi xwe re dibe. Ya nenas wekî nenas tê nîşandan.

Piştrastkirî
Etîketek: tişt bi tomara xwe ya seretayî re li hev tê, wek tabloya fermî an tomara Crossref.
Çavkaniya duyemîn
Etîketek: hejmar ji raporeke pêbawer a li ser çavkaniyê tê, ne ji çavkaniyê bi xwe.
Divê were piştrastkirin
Etîketek: tişt wekî ku hatiye dîtin hatiye lîstekirin û hîn divê li gorî çavkaniya xwe were kontrolkirin.

Çavkanî

Tomarên zanistî yên vekirî li ser vê mijarê, ji îndeksên pejirandî. Ji bo referansê hatine lîstekirin, hîn nehatine nirxandin.

  1. Cihat Yilmaz (2026). History and National Consciousness: A Critical Analysis of Kurdish Nationalist Historical Narratives. International Journal of Kurdish Studies. DOI 10.21600/ijoks.1870377
  2. Piotr Sosnowski (2022). Path Dependence from Proxy Agent to De Facto State: A History of ‘Strategic Exploitation’ of the Kurds as a Context of the Iraqi Kurdistan Security Policy. International Journal of Conflict and Violence (IJCV). DOI 10.11576/ijcv-5688
  3. Zyad M. NURİ (2022). POLITICAL HISTORY OF THE DE-FACTO KURDISTAN REGION-IRAQ. Kurdiname. DOI 10.55106/kurdiname.1081809
  4. The Cambridge History of the Kurds (2021). Cambridge University Press eBooks. DOI 10.1017/9781108623711
  5. Gerald Martin Maclean (2019). British Travellers, the Kurds, and Kurdistan: a brief literary history, c. 1520-1673. Kurdish Studies. DOI 10.33182/ks.v7i2.461

Jêgirtina vê rûpelê

Şaşiyekê rapor bikin Em çi ne û em ne çi neEnglish

Lêkolîn û çavkanî

Xebatên nû û têkildar li ser mijara vê rûpelê, ji çavkaniyên zanistî yên vekirî yên pejirandî. Tenê metadane û girêdan. Sernav wek ku hatine weşandin dimînin. Hîn nehatiye nirxandin.

  1. History and National Consciousness: A Critical Analysis of Kurdish Nationalist Historical Narratives

    Cihat Yilmaz · 2026 · International Journal of Kurdish Studies

    GotarCrossrefOpenAIRE

  2. Path Dependence from Proxy Agent to De Facto State: A History of ‘Strategic Exploitation’ of the Kurds as a Context of the Iraqi Kurdistan Security Policy

    Piotr Sosnowski · 2022 · International Journal of Conflict and Violence (IJCV)

    GotarDataCiteDOAJGihîştina vekirîCC-BY-ND-2.0

  3. POLITICAL HISTORY OF THE DE-FACTO KURDISTAN REGION-IRAQ

    Zyad M. NURİ · 2022 · Kurdiname

    GotarCrossref

  4. The Cambridge History of the Kurds

    2021 · Cambridge University Press eBooks

    PirtûkOpenAlex

  5. British Travellers, the Kurds, and Kurdistan: a brief literary history, c. 1520-1673

    Gerald Martin Maclean · 2019 · Kurdish Studies

    GotarCrossref

  6. The Effect of Sex Differences and Family History as a Genetic Factors related to Autism Spectrum Disorder among Group of children in Erbil city, Kurdistan Region- Iraq.

    Srwa S. Saleem, Nihad A. Ameen · 2023 · Zanco Journal of Pure and Applied Sciences

    GotarDOAJGihîştina vekirî

  7. A Struggle within a Struggle: The History of the Kurdish Women’s Liberation Movement.

    Isabel Martina Käser · 2021 · University of Bern

    ŞaxDataCiterestricted

  8. The Kurdish spring, history in the making: where are the women?

    Salome Hirvaskoski · 2014 · My University

    Yên dinDataCite

  9. On the Linguistic History of Kurdish

    Thomas Jügel · 2024 · Kurdish Studies Archive

    ŞaxCrossrefCC-BY-4.0

  10. Kurdish Women’s Experience in Iraq: History, Politics and Literature

    Lolav M. Hassan Alhamid · 2024 · Studies in Ethnicity and Nationalism

    GotarOpenAIRE

  11. Sunni, Shia, and Kurd: A Brief History of Islamism in Kurdistan

    Ali Ezzatyar · 2016 · The Last Mufti of Iranian Kurdistan

    ŞaxCrossref

  12. Teaching the History of Kurdistan through Visual Art

    2021 · VESAL2021 Proceedings Book

    GotarCrossref

Çavkanî, lîsans û dîrokên kişandinê: Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.

Privacy choices