نوشتن
سورانی (کردی مرکزی): نگارش
شیوهٔ نوشتن سورانی (کردی مرکزی): خطها، الفبا، نویسهگردانی، ارقام، صفحهکلیدها و قلمها.
کوردیی ناوەندی
۰۱خطها
-
ئ ا ب پالفبای کردی عربیپایه
هر مصوت نوشته میشود جز i کوتاه که نوشته نمیشود.
۰۲جدول الفبا: الفبای کردی بر پایهٔ عربی
حروف: نویسههای نمونهٔ Unicode CLDR برای ckb.
- ئnot written (vowel seat)
- اa
- بb
- پp
- تt
- جc
- چç
- حḧ
- خx
- دd
- رr
- زz
- ڕr̄
- ژj
- سs
- شş
- ع‘
- غẍ
- فf
- ڤv
- قq
- کk
- گg
- لl
- ڵł
- مm
- نn
- هh
- ەe
- وw / u
- ۆo
- یy / î
- ێê
نمایش بهصورت جدول
| حرف | کدپوینت | نام یونیکد | لاتیننویسی | آوا (IPA) |
|---|---|---|---|---|
| ئ | U+0626 | arabic letter yeh with hamza above | not written (vowel seat) | ʔ |
| ا | U+0627 | arabic letter alef | a | aː |
| ب | U+0628 | arabic letter beh | b | b |
| پ | U+067E | arabic letter peh | p | p |
| ت | U+062A | arabic letter teh | t | t |
| ج | U+062C | arabic letter jeem | c | d͡ʒ |
| چ | U+0686 | arabic letter tcheh | ç | t͡ʃ |
| ح | U+062D | arabic letter hah | ḧ | ħ |
| خ | U+062E | arabic letter khah | x | x |
| د | U+062F | arabic letter dal | d | d |
| ر | U+0631 | arabic letter reh | r | ɾ |
| ز | U+0632 | arabic letter zain | z | z |
| ڕ | U+0695 | arabic letter reh with small v below | r̄ | r |
| ژ | U+0698 | arabic letter jeh | j | ʒ |
| س | U+0633 | arabic letter seen | s | s |
| ش | U+0634 | arabic letter sheen | ş | ʃ |
| ع | U+0639 | arabic letter ain | ‘ | ʕ |
| غ | U+063A | arabic letter ghain | ẍ | ɣ |
| ف | U+0641 | arabic letter feh | f | f |
| ڤ | U+06A4 | arabic letter veh | v | v |
| ق | U+0642 | arabic letter qaf | q | q |
| ک | U+06A9 | arabic letter keheh | k | k |
| گ | U+06AF | arabic letter gaf | g | ɡ |
| ل | U+0644 | arabic letter lam | l | l |
| ڵ | U+06B5 | arabic letter lam with small v | ł | ɫ |
| م | U+0645 | arabic letter meem | m | m |
| ن | U+0646 | arabic letter noon | n | n |
| ه | U+0647 | arabic letter heh | h | h |
| ە | U+06D5 | arabic letter ae | e | ɛ |
| و | U+0648 | arabic letter waw | w / u | w, ʊ |
| ۆ | U+06C6 | arabic letter oe | o | oː |
| ی | U+06CC | arabic letter farsi yeh | y / î | j, iː |
| ێ | U+06CE | arabic letter yeh with small v | ê | eː |
| وو | U+0648 U+0648 | arabic letter waw + arabic letter waw | û | uː |
- هر مصوت نوشته میشود جز i کوتاه که نوشته نمیشود.
- واژهای که با مصوت آغاز میشود، جایگاه ئ را میگیرد.
- ە مصوت e است و ه همخوان h است؛ صفحهکلیدها و قلمها باید آنها را از هم جدا نگه دارند.
منابع Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده
۰۳لاتیننویسی و نویسهگردانی
نوشتن زبان با حرفهای دیگر، بر پایهٔ استانداردهای باز منتشرشده. کتابخانهها برای نامها و عنوانها از جدولهای ALA-LC استفاده میکنند.
الفبای کردی عربیپایه به لاتین، ALA-LC (۲۰۱۲)
زمانی کوردی
zmanî kurdî
حرفهای و و ی کنار مصوت همخوان خوانده میشوند و میان همخوانها مصوت. i کوتاه نوشته نمیشود، پس در آن نمیآید.
هیچیک از آنچه مینویسید از مرورگر شما بیرون نمیرود. یک کمک آموزشی است: هر متن را پیش از استفاده با استاندارد بسنجید.
الفبای کردی عربیپایه به لاتین، ALA-LC (۲۰۱۲)
| حرف | میشود |
|---|---|
| ا | a |
| ب | b |
| پ | p |
| ت | t |
| ج | c |
| چ | ç |
| ح | ḧ |
| خ | x |
| د | d |
| ر | r |
| ڕ | r̄ |
| ز | z |
| ژ | j |
| س | s |
| ش | ş |
| ع | ‘ |
| غ | ẍ |
| ف | f |
| ڤ | v |
| ق | q |
| ک | k |
| ك | k |
| گ | g |
| ل | l |
| ڵ | ł |
| م | m |
| ن | n |
| ه | h |
| ھ | h |
| ە | e |
| ۆ | o |
| ێ | ê |
| ئ | not written |
منابع Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) تأییدشده
۰۴عددها
- رقمهای غربی latn
- 2026
- ارقام عربیهندی arab
- ٢٠٢٦
ارقام از نظامهای عددنویسی Unicode CLDR.
نمایش بهصورت جدول
| ارقام | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| رقمهای غربی | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| ارقام عربیهندی | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ |
۰۵املا و استانداردها
هنوز هیچ نهاد رسمی املا برای سورانی (کردی مرکزی) ثبت نشده است.
| معیار | برای این زبان |
|---|---|
| ISO ۶۳۹-۳ | ckb (macrolanguage kur) |
| ISO ۱۵۹۲۴ | Arab |
| زبانمحلی Unicode CLDR | ckb |
| ارقام | latn, arab |
منابع ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستیآزمایی; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) تأییدشده; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده
۰۶صفحهکلیدها و تایپ
- ویندوز
- Settings، Time and language، Language and region: زبان را اضافه کنید، سپس صفحهکلید آن را. با کلید Windows و Space جابهجا شوید.
- macOS
- System Settings، Keyboard، Text Input: Input Sources را ویرایش کنید و صفحهکلید را اضافه کنید. از نوار منو جابهجا شوید.
- اندروید
- در تنظیمات برنامهٔ صفحهکلید (Gboard: Languages) زبان را اضافه کنید و چیدمان آن را برگزینید.
- iPhone و iPad
- Settings، General، Keyboard، Keyboards: صفحهکلید را اضافه کنید. با کلید کرهٔ زمین جابهجا شوید.
- Linux
- در تنظیمات رایانهٔ رومیزی (GNOME: Keyboard، Input Sources) چیدمان را اضافه کنید.
اینکه هر سیستم برای هر زبان چه چیدمانهایی دارد با هر نسخه تغییر میکند. فهرست را در دستگاه خود بررسی کنید؛ چیدمانهایی که تأیید کردهایم در صفحهٔ آن زبان نام برده شدهاند.
۰۷قلمها
در این پلتفرم زبان با Estedad نمایش داده میشود. هر نوشتار با مجوز باز روی سرور خودی میزبانی میشود.
| قلم | خطها | مجوز |
|---|---|---|
| Vazirmatn | فارسی، عربی، دری، آذربایجانی جنوبی | SIL Open Font License 1.1 |
| Estedad | کردی در خط عربیپایه، سرفصلها به خط عربی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Armenian | ارمنی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Syriac Eastern | آرامی نو آشوری | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Mandaic | مندایی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Hebrew | عبری، فارسی یهودی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Georgian | گرجی | SIL Open Font License 1.1 |
| IBM Plex Sans and Noto Sans | لاتین و سیریلیک، حروف سیریلیک کردی | SIL Open Font License 1.1 |
۰۸منابع
Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026
تأییدشده Unicode License v3 نویسههای نمونه و نظامهای عددنویسی پیشفرض، خواندهشده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012
تأییدشده
The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026
تأییدشده Unicode License v3 نام نویسهها، کدپوینتها و بازهٔ بلوکها.
تأییدشده
ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025
نیازمند راستیآزمایی کدها از راه سوابق Glottolog تطبیق داده شدهاند؛ خود جدولهای کد خوانده نشدهاند.
ارجاع به این صفحه
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Sorani (Central Kurdish): Writing. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/ckb/writing/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Sorani (Central Kurdish): Writing.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/ckb/writing/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_ckb_writing, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Sorani ({Central} {Kurdish}): Writing}, url = {https://kurds.global/language/languages/ckb/writing/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/ckb/writing/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Sorani (Central Kurdish): Writing UR - https://kurds.global/language/languages/ckb/writing/ ER -
۰۹پژوهش و منابع
آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوانها همانگونه که منتشر شدهاند میمانند. هنوز بازبینی نشده است.
-
A Formal Description of Sorani Kurdish Morphology
Sina Ahmadi · 2021 · arXiv
پیشانتشارarXivOpenAIREدسترسی آزاد
-
Kurdish Sorani (Central Kurdish) Text Corpus
Tarik A. Rashid, Qais kakl, Abdulhady Abdulla et al. · 2026 · Mendeley Data
مجموعهدادهDataCiteدسترسی آزادCC-BY-NC-ND-4.0
-
Mabast dataset for Sorani Kurdish dialect semantic text classification.
Hasan IE, Al-Atroshi SJA · 2026 · Data Brief
مقالهEurope PMCدسترسی آزاد
-
Nawzad Waqas SAHID, Rebwar Muhammed ISMAIL · 2019 · International Journal of Kurdish Studies
مقالهCrossref
-
Sorani Kurdish Read Speech Corpus for Rhythmic Analysis
Akar Ahmed Saeed · 2026
پیشانتشارOpenAlexدسترسی آزادCC-BY
-
Hunspell for Sorani Kurdish Spell Checking and Morphological Analysis
Sina Ahmadi · 2021 · arXiv
پیشانتشارarXivدسترسی آزاد
-
Discourse Particles in Sorani Kurdish
Zanko RADNİA · 2022 · International Journal of Kurdish Studies
مقالهCrossref
-
AsoSoft/Kurdish-G2P-dataset: Central Kurdish G2P dataset
Aso Mahmudi · 2020 · Zenodo
نرمافزارZenodoدسترسی آزادother-open
-
Language and Speech Technology for Central Kurdish Varieties
Sina Ahmadi, Daban Q. Jaff, Md Mahfuz Ibn Alam et al. · 2024 · arXiv
پیشانتشارarXivدسترسی آزاد
-
kourosh karimi, Arezoo Najafian, Razieh Mahdi-Beyraghdar et al. · 2024 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
مقالهDOAJدسترسی آزاد
-
Idiom Detection in Sorani Kurdish Texts
Skala Kamaran Omer, Hossein Hassani · 2025 · arXiv (Cornell University)
پیشانتشارOpenAlexدسترسی آزادCC-BY-NC-ND
-
Faruk Akkuş, David Embick, Mohammed A. Salih · 2025 · Case and the Syntax of Argument Indexation
شاخهCrossref
منابع، مجوزها و تاریخهای دریافت: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.