زمان
سەرچاوە و شێواز
هەموو ڕاستییەک لەسەر پەڕەکانی زمان سەرچاوەکەی، ساڵ و نیشانەیەک دەناسێنێت.
٠١لێبڵەکان
- پشتڕاستکراوە
- لە سەرچاوەکە لە بەرواری دیاریکراودا خوێندراوەتەوە.
- سەرچاوەی لاوەکی
- لە ڕێگەی سەرچاوەیەکی ترەوە ئاماژەی پێ دەکرێت، وەک Ethnologue لە ڕێگەی Glottolog.
- پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
- هێشتا بەرامبەر سەرچاوە نەپشکنراوە. پیشان دەدرێت تا خوێنەران بتوانن بیپشکنن.
٠٢شێواز
- لەناوچوون: سەرەتا UNESCO World Atlas of Languages، پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە تا دەخوێندرێتەوە، و لەتەنیشتیدا Glottolog کە سەرچاوەی خۆی بۆ هەریەکەیان دەناسێنێت.
- دابەشکردن و گرووپە زاراوەییەکان لە Glottolog وەرگیراون.
- خشتەی دەنگەکان لە PHOIBLE وەردەگیرێن، هەریەکە لە یەک وەسفی بڵاوکراوە. دوای ئەوەی خاوەن سەرچاوەکە پەسەند بکات دەردەکەون.
- پیتەکان لە Unicode CLDR وەرگیراون؛ ناو و کۆدپۆینتەکان لە Unicode Character Database.
- ڕۆمانیکردن بەپێی خشتەکانی ALA-LC ی Library of Congress دەڕوات.
- ژمارەی ئاخێوەران نەزانراو دەمێنێتەوە تا ژمارەیەکی سەرژمێری یان ڕاپرسی لەگەڵ پێوەر، ساڵ و سەرچاوەکەی دەپشکنرێت.
- تۆمار و وێنە تەنها لە سەرچاوە پەسەندکراوەکانی تۆمار دەردەکەون.
٠٣کتێبنامە
پشتڕاستکراوە CC BY 4.0 دابەشکردن، گرووپە زاراوەییەکان و دۆخی لەناوچوونی گشتگیر (AES)، خوێندراوەتەوە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.
Moran and McCloy (eds.). PHOIBLE 2.0. Max Planck Institute for the Science of Human History. 2019
پشتڕاستکراوە CC BY-SA 3.0 لیستی دەنگەکان، هەریەکە لە سەرچاوە بڵاوکراوەکەی کە ناوی هێناوە، لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣ خوێندراونەتەوە.
Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026
پشتڕاستکراوە Unicode License v3 پیتە نموونەییەکان و سیستەمە ژمارەدانە بنەڕەتییەکان، خوێندراوەتەوە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.
The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026
پشتڕاستکراوە Unicode License v3 ناوی پیتەکان، خاڵە کۆدییەکان و مەوداکانی بلۆک.
Unicode code charts. 2026
پشتڕاستکراوە
پشتڕاستکراوە
ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە کۆدەکان لە ڕێگەی تۆمارەکانی Glottolog بەراورد کراون؛ خشتە کۆدییەکان خۆیان نەخوێندراونەتەوە.
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Persian, 2012 version. 2012
پشتڕاستکراوە
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012
پشتڕاستکراوە
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Armenian, 2022 version. 2022
پشتڕاستکراوە
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Syriac, 2012 version. 2012
پشتڕاستکراوە
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Azerbaijani, 2017 version. 2017
پشتڕاستکراوە
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables. 2025
پشتڕاستکراوە
Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. 2025
سەرچاوەی لاوەکی تەنها وەک Glottolog ڕایدەگەیەنێت ئاماژەی پێ دەکرێت (سەرچاوەی AES ی ئەو). Ethnologue خۆی نەخوێندراوەتەوە.
Campbell, Lee, Okura, Simpson and Ueki. The Catalogue of Endangered Languages (ElCat). 2022
سەرچاوەی لاوەکی تەنها وەک Glottolog ڕایدەگەیەنێت ئاماژەی پێ دەکرێت (سەرچاوەی AES ی ئەو).
Moseley (ed.). Atlas of the World’s Languages in Danger, 3rd edition. UNESCO Publishing. 2010
سەرچاوەی لاوەکی تەنها وەک Glottolog ڕایدەگەیەنێت ئاماژەی پێ دەکرێت (سەرچاوەی AES ی ئەو).
UNESCO. World Atlas of Languages. 2025
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣ کاتی پشکنین پێی نەگەیشترا. دۆخی بۆ هەر زمانێک بۆ پشتڕاستکردنەوەیە.
Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. 2025
پشتڕاستکراوە وتارەکان دەربارەی زمانە فەرمییەکان، خوێندراونەتەوە لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.
Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Companion volume. 2020
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە ماڵپەڕەکە لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣ پشکنینەکەی ڕەتکردەوە.
Thackston. Kurmanji Kurdish: A Reference Grammar with Selected Readings. 2006
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Thackston. Sorani Kurdish: A Reference Grammar with Selected Readings. 2006
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
McCarus. Kurdish Phonology. In Kaye (ed.), Phonologies of Asia and Africa. 1997
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Majidi and Ternes. Persian (Farsi). Journal of the International Phonetic Association. 1991
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Windfuhr (ed.). The Iranian Languages. Routledge. 2009
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. 1998
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Perry. A Tajik Persian Reference Grammar. Brill. 2005
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. 2009
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Khan. The Neo-Aramaic Dialect of the Assyrian Christians of Urmi. Brill. 2016
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Häberl. The Neo-Mandaic Dialect of Khorramshahr. Harrassowitz. 2009
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
MacKenzie. The Dialect of Awroman (Hawraman-ī Luhōn). Munksgaard. 1966
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Mahmoudveysi, Bailey, Paul and Haig. The Gorani Language of Gawraju. Reichert. 2012
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Fattah. Les dialectes kurdes méridionaux. Acta Iranica 37. Peeters. 2000
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). 2014
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. 2009
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Paul. A Grammar of Early Judaeo-Persian. Reichert. 2013
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. 2003
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. 1966
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Drower and Macuch. A Mandaic Dictionary. Clarendon Press. 1963
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
پشتڕاستکراوە موڵکی گشتی. چاپی دیجیتاڵی لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣ دەستی پێ دەگەیشت.
Universal Dependencies treebanks. 2025
پشتڕاستکراوە کۆرپەسی تێبینیکراو؛ هەر treebank ـێک مۆڵەتی خۆی دیاری دەکات.
Dryer and Haspelmath (eds.). The World Atlas of Language Structures Online. 2013
پشتڕاستکراوە CC BY 4.0
Wikimedia Commons: pronunciation recordings, each under its own open licence. 2026
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە وەک سەرچاوەیەک تۆمارکراوە کە چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەتە. هیچ تۆمارێک پیشان نادرێت تا خاوەن پەسەندی بکات.
٠٤ڕاستکردنەوەکان
هەڵەیەکت دۆزیوەتەوە؟ هەموو ڕاستکردنەوەیەک دەپشکنرێت و تۆمار دەکرێت.
ئاماژە بەم پەڕەیە بدە
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Sources and method. kurds.global. https://kurds.global/language/sources/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Sources and Method.” kurds.global. https://kurds.global/language/sources/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_sources, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Sources and method}, url = {https://kurds.global/language/sources/}, howpublished = {https://kurds.global/language/sources/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_sou N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Sources and method UR - https://kurds.global/language/sources/ ER -
٠٥توێژینەوە و سەرچاوەکان
کاری نوێ و پەیوەندیدار بە بابەتی ئەم پەڕەیە، لە سەرچاوە زانستییە کراوە پەسەندکراوەکانەوە. تەنها مێتاداتا و بەستەر. ناونیشانەکان وەک بڵاوکراونەتەوە دەمێننەوە. هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە.
-
Kurdish and Persian: Dialects or Separate Languages?
Mohammed Khalid Mahmood,, Ali Qadir Hama Rash,, Mohammed Amin Qadir Hama Rash, et al. · 2023 · Zenodo
وتارDataCiteZenodoدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0
-
Gorani: A Distinct and Independent Language Not a Variety of the So-called Kurdish
Sayyed Mahdi Sadjadi · 2023 · International Journal of Language & Linguistics
وتارOpenAlexدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY
-
Zaniar Naghshbandi, Fardin Hosseinpanahi · 2024 · پژوهشنامه ادبیات کردی
وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە
-
The First Parallel Corpora for Kurdish Sign Language
Zina Kamal, Hossein Hassani · 2023 · arXiv
پێشچاپarXivدەستپێگەیشتنی کراوە
-
Struggling against language shift: Kurdish language education in Turkey
Anu Leinonen · 2022 · Kurdish Studies
وتارCrossref
-
Marwan Hamay · 2025 · Zenodo
وتارDataCiteدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0
-
Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.
Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief
وتارEurope PMCدەستپێگەیشتنی کراوە
-
The Theories of standardization of language and Kurdish language
Omar Ahmed Azeez · 2026 · Qalaai Zanist Scientific Journal
وتارOpenAlexدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY
-
Language and Speech Technology for Central Kurdish Varieties
Sina Ahmadi, Daban Q. Jaff, Md Mahfuz Ibn Alam et al. · 2024 · arXiv
پێشچاپarXivدەستپێگەیشتنی کراوە
-
Kurdish Dialects and Neighbor Languages Automatic Recognition
Abdulbasit K. Al-Talabani, Zrar K. Abdul, Azad A. Ameen · 2017 · ARO-The Scientific Journal of Koya University
وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە
-
Karim¹ AM, A.Hassn B · 2026 · Research Square
پێشچاپEurope PMC
-
Towards Machine Translation for the Kurdish Language
Sina Ahmadi, Mariam Masoud · 2020 · arXiv
پێشچاپarXivدەستپێگەیشتنی کراوە
سەرچاوەکان، مۆڵەتەکان و ڕێکەوتی وەرگرتن: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.