Кӧрмаънщи
۰۱زبان
- کدها
- ISO 639-3: kmr · macrolanguage kur · Glottocode: nort2641 · page code: kmr-Cyrl
- خانواده
- Indo-European › Classical Indo-European › Indo-Iranian › Iranian-Nuristani › Iranian › Central Iranian PBS › Central Iranian PB › Northwestern Iranian › Laki-Kurdish › Kurdish
- خط
- Cyrl، چپ به راست
- رابط کاربری
- در دست آمادهسازی
- مرحلهٔ سکو
- بر اساس تقاضا
- پشتیبانی فناوری
- کممنبع
- نمایش با
- IBM Plex Sans
- یادداشتها
- اتحاد شوروی سابق (ارمنستان، گرجستان، آسیای مرکزی)
منابع Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) تأییدشده; ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستیآزمایی
۰۲نامها و دیدگاهها
جایی که نامها، ردهبندی یا هویت محل بحث است، هر دیدگاه با منبعهایش نشان داده میشود. این بستر جانب هیچکدام را نمیگیرد.
- Kurmancî
- کورمانجی
- Кӧрмаънщи
گویش یا زبان
ISO ۶۳۹-۳ به کرمانجی کد جداگانهٔ خود (kmr) را در درون ماکروزبان کردی میدهد. بسیاری از گویشوران و نهادهای کردی آن را گویشی از یک زبان کردی مینامند. زبانشناسان دربارهٔ جای مرز اختلاف نظر دارند.
منابع ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستیآزمایی; Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). (2014) نیازمند راستیآزمایی
سه خط
کرمانجی در ترکیه، سوریه و بیشتر دیاسپورا با الفبای لاتین هاوار، در عراق و ایران با الفبای عربیپایه و در اتحاد شوروی سابق با سیریلیک نوشته میشود.
منابع Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) تأییدشده; Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). (2014) نیازمند راستیآزمایی
۰۳کجا و توسط چند نفر به آن سخن گفته میشود
ارمنستان، گرجستان، قزاقستان، قرقیزستان و روسیه
ناشناخته
گویشوران: هنوز هیچ رقمی برای گویشوران این سکو راستیآزمایی نشده است. تا زمانی که رقم یک سرشماری یا پیمایش همراه با معیار، سال و منبعش بررسی شود، ناشناخته میماند.
۰۴وضعیت
اطلس جهانی زبانهای یونسکو منبع سازمان ملل است. وضعیت آن نخست نشان داده میشود و تا زمانی که بتوان اطلس را خواند، نیازمند راستیآزمایی میماند. در کنار آن، Agglomerated Endangerment Status در Glottolog فهرست زبانهای در معرض خطر، اطلس یونسکو و Ethnologue را گرد هم میآورد. Ethnologue فقط بهعنوان منبع ثانویه ظاهر میشود.
| مدخل | وضعیت | مبنا | منبع |
|---|---|---|---|
| اطلس جهانی زبانهای یونسکو | نیازمند راستیآزمایی | UNESCO. World Atlas of Languages. (2025) نیازمند راستیآزمایی | |
| Northern Kurdish | تهدیدشده | 6b (Threatened) | Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. (2025) منبع ثانویه از راه Glottolog |
۰۵وضعیت حقوقی
آنچه قانونهای اساسی دربارهٔ زبان میگویند. نقل از ترجمههای انگلیسی پروژهٔ Constitute.
قانون اساسی ترکیه (اصل ۴۲) میگوید هیچ زبانی جز ترکی در هیچ مؤسسهٔ آموزشی بهعنوان زبان مادری به شهروندان ترک آموزش داده نمیشود.
منابع Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) تأییدشده
قانون اساسی عراق (۲۰۰۵) عربی و کردی را دو زبان رسمی عراق قرار میدهد.
منابع Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) تأییدشده
قانون اساسی سوریه در ۲۰۱۲ عربی را زبان رسمی دولت قرار میدهد.
منابع Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) تأییدشده
۰۶گونهها و گویشها
گروههای گویشی بهگونهای که Glottolog ثبت میکند. نامها همانگونه که منتشر شدهاند میمانند.
Northern Kurdish
۲۸ گویش ثبتشده
- Northern Kurmanji
- Southeastern Kurmanji
- Southern Kurmanji
- Western Kurmanji
منابع Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) تأییدشده
۰۷صفحههای این زبان
-
نوشتن
خطها، جدول الفبا، رومیسازی، اعداد، صفحهکلیدها و قلمها.
-
زبانشناسی
آواها در IPA، تلفظ، دستور و واژههای پایه در مقایسه با زبانهای همسایه.
-
آموزش
مسیری از نخستین گامها تا روانی، همراه با دورهها، آزمونها و برنامههای زبان میراثی.
-
منابع و حفظ و نگهداری
فرهنگها، پیکرهها، کتابخانهها و رسانهها؛ خطر انقراض و مستندسازی؛ چگونگی مشارکت.
۰۸دورهها
-
پل میان خطهای کردی (لاتین، عربیپایه، سیریلیک)
خواندن کردی به هر سه خطی که با آن نوشته میشود، تا خوانندگان بتوانند میان جامعهها رفتوآمد کنند.
طرح اولیه آماده شد
۰۹چگونه کمک کنیم
- مترجمان بومی: صفحهها را به کرمانجی با خط سیریلیک ترجمه کنید. این زبان فقط ترجمهٔ انسانی دارد.
- معلمان: «پل میان خطهای کردی (لاتین، عربیپایه، سیریلیک)» را تدریس کنید یا در نوشتن آن کمک کنید.
- منابع: فرهنگها، پیکرهها و ضبطهای دارای مجوز باز را به تیم پژوهش معرفی کنید. هر کدام برای داوری وارد فهرست منابع میشود.
- قلمها و صفحهکلیدها: هر حرفی را که درست نمایش داده یا تایپ نمیشود گزارش دهید.
۱۰منابع
تأییدشده CC BY 4.0 طبقهبندی، گروههای گویشی و وضعیت تجمیعی خطر انقراض (AES)، خواندهشده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.
ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025
نیازمند راستیآزمایی کدها از راه سوابق Glottolog تطبیق داده شدهاند؛ خود جدولهای کد خوانده نشدهاند.
Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). 2014
نیازمند راستیآزمایی
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012
تأییدشده
UNESCO. World Atlas of Languages. 2025
نیازمند راستیآزمایی هنگام بررسی در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳ در دسترس نبود. وضعیت آن برای هر زبان باید راستیآزمایی شود.
Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. 2025
منبع ثانویه فقط بهگونهای که Glottolog گزارش میکند آمده است (منبع AES آن). خود Ethnologue خوانده نشده است.
Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. 2025
تأییدشده مقالههایی دربارهٔ زبانهای رسمی، خواندهشده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.
ارجاع به این صفحه
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Kurmanji in Cyrillic. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-cyrl/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Kurmanji in Cyrillic.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-cyrl/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_kmr_cyrl, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Kurmanji in {Cyrillic}}, url = {https://kurds.global/language/languages/kmr-cyrl/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/kmr-cyrl/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Kurmanji in Cyrillic UR - https://kurds.global/language/languages/kmr-cyrl/ ER -
۱۱پژوهش و منابع
آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوانها همانگونه که منتشر شدهاند میمانند. هنوز بازبینی نشده است.
-
“Fatally Tied Together”: The Intertwined History of Kurds and Armenians in the 20th Century
David Leupold · 2019 · Iran and the Caucasus
مقالهOpenAlexOpenAIRE
-
Jonathan Otto Pohl · 2017 · Kurdish Studies
مقالهCrossref
-
Roman Hovsepyan, Nina Stepanyan-Gandilyan, Hamlet Melkumyan et al. · 2016 · Journal of Ethnic Foods
مقالهCrossrefCC-BY-NC-ND-4.0
منابع، مجوزها و تاریخهای دریافت: Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.