Zimannasî
Soranî (Kurdiya Navendî): zimanzanî
Dengên Soranî (Kurdiya Navendî), bilêvkirin, rêziman û peyvên bingehîn.
کوردیی ناوەندی
01Deng
Fonemên zimên, ji yek danasîna weşandî.
Li benda nirxandina lîsansê
Ev beş dê tabloyên dengdar û dengdêrên Soranî (Kurdiya Navendî) ji PHOIBLE 2.0 nîşan bide, inventory Kurdish (Sorani) (EA 2250), li ser bingeha McCarus 1997. PHOIBLE di bin CC BY-SA 3.0 de ye, û tablo piştî ku xwedî çavkaniyê bipejirîne xuya dibin.
02Bilêvkirin
Her tîp bi dengê wê yê asayî.
Alfabeya Kurdî ya Erebî-bingeh
| Tîp | Romanîzekirin | Deng (IPA) | Tomar |
|---|---|---|---|
| ئ | not written (vowel seat) | ʔ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ا | a | aː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ب | b | b | Li benda nirxandina lîsansê |
| پ | p | p | Li benda nirxandina lîsansê |
| ت | t | t | Li benda nirxandina lîsansê |
| ج | c | d͡ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| چ | ç | t͡ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ح | ḧ | ħ | Li benda nirxandina lîsansê |
| خ | x | x | Li benda nirxandina lîsansê |
| د | d | d | Li benda nirxandina lîsansê |
| ر | r | ɾ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ز | z | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڕ | r̄ | r | Li benda nirxandina lîsansê |
| ژ | j | ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| س | s | s | Li benda nirxandina lîsansê |
| ش | ş | ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ع | ‘ | ʕ | Li benda nirxandina lîsansê |
| غ | ẍ | ɣ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ف | f | f | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڤ | v | v | Li benda nirxandina lîsansê |
| ق | q | q | Li benda nirxandina lîsansê |
| ک | k | k | Li benda nirxandina lîsansê |
| گ | g | ɡ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ل | l | l | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڵ | ł | ɫ | Li benda nirxandina lîsansê |
| م | m | m | Li benda nirxandina lîsansê |
| ن | n | n | Li benda nirxandina lîsansê |
| ه | h | h | Li benda nirxandina lîsansê |
| ە | e | ɛ | Li benda nirxandina lîsansê |
| و | w / u | w, ʊ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ۆ | o | oː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ی | y / î | j, iː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ێ | ê | eː | Li benda nirxandina lîsansê |
| وو | û | uː | Li benda nirxandina lîsansê |
Nirxên dengan rêberek hînkirinê ne ji bo zimanê standard, bi etîketa divê were piştrastkirin. Zaravayan cuda ne. Divê were piştrastkirin
Çavkanî Wikimedia Commons: pronunciation recordings, each under its own open licence. (2026) Divê were piştrastkirin
03Rêziman bi kurtî
- Rêza peyvan bi gelemperî ev e: kirde, bireser, lêker.
- Nav ti zayenda rêzimanî û ti rewş nînin.
- Paşgira -eke navdêrekê diyar dike, wekî kitêbeke, pirtûk.
- Kliîtîkên cînavkan bi peyvan ve dibin û di dema borî ya lêkerên derbasdar de kirdeyê nîşan didin.
- Ezafeya -î navdêrekê bi peyvên ku wê rave dikin ve girê dide.
Divê were piştrastkirin
Çavkanî Thackston. Sorani Kurdish: A Reference Grammar with Selected Readings. (2006) Divê were piştrastkirin
04Peyvên bingehîn bi hev re
Deh peyvên rojane di zimanên herêmê de.
| Wate | Farisî | Kurmancî | Soranî | Zazakî | Belûçî | Azerbaycanî | Ermenî |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| av | آبāb | av | ئاوaw | awe | āp | su | ջուրjur |
| nan | نانnān | nan | نانnan | nan | nān | çörək | հացhatsʻ |
| dê | مادرmādar | dê | دایکdayk | maye | māt | ana | մայրmayr |
| bav | پدرpedar | bav | باوکbawk | pî | pit | ata | հայրhayr |
| mal | خانهkhāne | mal | ماڵmał | keye | lōg | ev | տունtun |
| şev | شبshab | şev | شەوşew | şewe | shap | gecə | գիշերgisher |
| du | دوdo | du | دووdû | di | do | iki | երկուerku |
| sê | سهse | sê | سێsê | hîrê | sē | üç | երեքerekʻ |
| çav | چشمcheshm | çav | چاوçaw | çim | chamm | göz | աչքachkʻ |
| nav | نامnām | nav | ناوnaw | name | nām | ad | անունanun |
Farisî, Kurdî, Zazakî û Belûçî zimanên Îranî ne, û gelek peyvên wan ên bingehîn bi hev re têkildar in. Azerî Tirkî ye û Ermenî şaxeke xwe ya Hind û Ewropî ye, loma peyvên wan cuda ne. Divê were piştrastkirin
Çavkanî Steingass. A Comprehensive Persian-English Dictionary. Routledge and K. Paul. Digital edition: Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. (1892) Piştrastkirî; Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. (2003) Divê were piştrastkirin; Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. (1966) Divê were piştrastkirin; Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. (1998) Divê were piştrastkirin; Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. (2009) Divê were piştrastkirin; Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. (1998) Divê were piştrastkirin; Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. (2009) Divê were piştrastkirin
05Çavkanî
Moran and McCloy (eds.). PHOIBLE 2.0. Max Planck Institute for the Science of Human History. 2019
Piştrastkirî CC BY-SA 3.0 Envanterên fonemên, her yek ji çavkaniya weşandî ya ku navê wê tê dayîn, roja 2026-10-23 hatine xwendin.
Thackston. Sorani Kurdish: A Reference Grammar with Selected Readings. 2006
Divê were piştrastkirin
Piştrastkirî Qada giştî. Çapa dîjîtal roja 2026-10-23 gihîştî bû.
Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. 2003
Divê were piştrastkirin
Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. 1966
Divê were piştrastkirin
Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998
Divê were piştrastkirin
Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. 2009
Divê were piştrastkirin
Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. 1998
Divê were piştrastkirin
Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. 2009
Divê were piştrastkirin
Jêgirtina vê rûpelê
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Sorani (Central Kurdish): Linguistics. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/ckb/linguistics/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Sorani (Central Kurdish): Linguistics.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/ckb/linguistics/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_ckb_linguistics, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Sorani ({Central} {Kurdish}): Linguistics}, url = {https://kurds.global/language/languages/ckb/linguistics/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/ckb/linguistics/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Sorani (Central Kurdish): Linguistics UR - https://kurds.global/language/languages/ckb/linguistics/ ER -
06Lêkolîn û çavkanî
Xebatên nû û têkildar li ser mijara vê rûpelê, ji çavkaniyên zanistî yên vekirî yên pejirandî. Tenê metadane û girêdan. Sernav wek ku hatine weşandin dimînin. Hîn nehatiye nirxandin.
-
A Formal Description of Sorani Kurdish Morphology
Sina Ahmadi · 2021 · arXiv
PêşçaparXivOpenAIREGihîştina vekirî
-
Kurdish Sorani (Central Kurdish) Text Corpus
Tarik A. Rashid, Qais kakl, Abdulhady Abdulla et al. · 2026 · Mendeley Data
KomdaneDataCiteGihîştina vekirîCC-BY-NC-ND-4.0
-
Mabast dataset for Sorani Kurdish dialect semantic text classification.
Hasan IE, Al-Atroshi SJA · 2026 · Data Brief
GotarEurope PMCGihîştina vekirî
-
Nawzad Waqas SAHID, Rebwar Muhammed ISMAIL · 2019 · International Journal of Kurdish Studies
GotarCrossref
-
Sorani Kurdish Read Speech Corpus for Rhythmic Analysis
Akar Ahmed Saeed · 2026
PêşçapOpenAlexGihîştina vekirîCC-BY
-
Hunspell for Sorani Kurdish Spell Checking and Morphological Analysis
Sina Ahmadi · 2021 · arXiv
PêşçaparXivGihîştina vekirî
-
Discourse Particles in Sorani Kurdish
Zanko RADNİA · 2022 · International Journal of Kurdish Studies
GotarCrossref
-
AsoSoft/Kurdish-G2P-dataset: Central Kurdish G2P dataset
Aso Mahmudi · 2020 · Zenodo
NermalavZenodoGihîştina vekirîother-open
-
Language and Speech Technology for Central Kurdish Varieties
Sina Ahmadi, Daban Q. Jaff, Md Mahfuz Ibn Alam et al. · 2024 · arXiv
PêşçaparXivGihîştina vekirî
-
kourosh karimi, Arezoo Najafian, Razieh Mahdi-Beyraghdar et al. · 2024 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
GotarDOAJGihîştina vekirî
-
Idiom Detection in Sorani Kurdish Texts
Skala Kamaran Omer, Hossein Hassani · 2025 · arXiv (Cornell University)
PêşçapOpenAlexGihîştina vekirîCC-BY-NC-ND
-
Faruk Akkuş, David Embick, Mohammed A. Salih · 2025 · Case and the Syntax of Argument Indexation
ŞaxCrossref
Çavkanî, lîsans û dîrokên kişandinê: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.