KCOkurds.globalKCOزمان
گەڕان
هەژمار
زمانەکانکوردیی ناوەندی١٨

زمان

زازاکی (کرمانجکی، دملکی)

ڕۆژهەڵاتی تورکیا: دەرسیم، بینگۆل، ئەلازیگ، دیاربەکر و پارێزگا دراوسێکانیان

یارمەتیی ئەم زمانە بدەنووسین

Zazakî

٠١زمانەکە

کۆدەکان
ISO 639-3: diq, kiu · macrolanguage zza · Glottocode: diml1238, kirm1248 · page code: zza
خێزان
Indo-European › Classical Indo-European › Indo-Iranian › Iranian-Nuristani › Iranian › Central Iranian PBS › Central Iranian PB › Northwestern Iranian › Adharic › Zaza
ئەلفوبێ
Latn، چەپ بۆ ڕاست
ڕووکار
لە ئامادەکردندایە
قۆناغی پلاتفۆرم
قۆناغی ٢
پشتگیریی تەکنەلۆژی
لەلایەن بزوێنەرە سەرەکییەکانەوە پشتگیری ناکرێت
پیشان دەدرێت لەگەڵ
IBM Plex Sans
تێبینییەکان
هیچ وەرگێڕانێکی ئامێریی سەرەکی نەدۆزرایەوە؛ ناسنامەی ئاخێوەران جیاوازە

سەرچاوەکان Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) پشتڕاستکراوە; ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە

٠٢ناو و دیدگاکان

لەو شوێنانەی ناو، پۆلێنکردن یان ناسنامە مشتومڕی لەسەرە، هەر دیدگایەک لەگەڵ سەرچاوەکانی پیشان دەدرێت. پلاتفۆرمەکە لایەنگری ناکات.

  • Zazakî
  • Kirmanckî
  • Dimilkî

  • پۆلێنکردن

    زمانناسان زازاکی وەک زمانێکی ئێرانیی ڕۆژاوای باکووری پۆلێن دەکەن، جیاواز لە کوردی. Glottolog لە گرووپی زازای تایبەتی خۆیدا دایدەنێت، و ISO ٦٣٩-٣ کۆدێکی مەکرۆزمانی (zza) پێی دەدات لەگەڵ Dimli (diq) و Kirmanjki (kiu).

    سەرچاوەکان Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) پشتڕاستکراوە; ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. (1998) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە

  • ناسنامە

    زۆر قسەکەری زازاکی خۆیان بە کورد دەزانن. ئەوانی تر زازا بە گەلێکی جیاواز دەزانن. پۆلێنکردنی زمانێک ناسنامەی کەسێک یەکلا ناکاتەوە.

    سەرچاوەکان Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). (2014) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە

٠٣لە کوێ دەئاخێورێت، و چەند کەس پێی دەئاخێون

ڕۆژهەڵاتی تورکیا: دەرسیم، بینگۆل، ئەلازیگ، دیاربەکر و پارێزگا دراوسێکانیان

نەزانراو

ئاخێوەران: هێشتا هیچ ژمارەیەکی ئاخێوەر بۆ ئەم پلاتفۆرمە پشتڕاست نەکراوەتەوە. نەزانراو دەمێنێتەوە تا ژمارەیەکی سەرژمێری یان ڕاپرسی لەگەڵ پێوەر، ساڵ و سەرچاوەکەی دەپشکنرێت.

٠٤دۆخ

UNESCO World Atlas of Languages سەرچاوەی نەتەوە یەکگرتووەکانە؛ دۆخەکەی سەرەتا پیشان دەدرێت و پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە دەمێنێتەوە تا Atlas بخوێنرێتەوە. لە تەنیشتیەوە، Agglomerated Endangerment Status ی Glottolog کاتالۆگی زمانە لەناوچووەکان، UNESCO Atlas و Ethnologue کۆ دەکاتەوە. Ethnologue تەنها وەک سەرچاوەیەکی لاوەکی دەردەکەوێت.

تۆماردۆخبنەماسەرچاوە
ئەتڵەسی جیهانیی زمانەکانی UNESCOپێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیەUNESCO. World Atlas of Languages. (2025) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
DimliمەترسیدارVulnerableCampbell, Lee, Okura, Simpson and Ueki. The Catalogue of Endangered Languages (ElCat). (2022) سەرچاوەی لاوەکی لە ڕێگەی Glottolog
Kirmanjkiلەناوچوون بەدوور5 (Developing)Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. (2025) سەرچاوەی لاوەکی لە ڕێگەی Glottolog

٠٥دۆخی یاسایی

ئەوەی دەستوورەکان دەربارەی زمان دەیڵێن. لە وەرگێڕانە ئینگلیزییەکانی Constitute Project وەرگیراوە.

  • دەستووری تورکیا (ماددەی ٤٢) دەڵێت هیچ زمانێکی جگە لە تورکی وەک زمانی دایک بە هاووڵاتیانی تورکیا لە هیچ دامەزراوەیەکی پەروەردەییدا نابێت بوترێتەوە.

    سەرچاوەکان Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) پشتڕاستکراوە

٠٦جۆر و شێوەزارەکان

گرووپە زاراوەییەکان وەک Glottolog تۆماری دەکات. ناوەکان وەک بڵاوکراون دەمێننەوە.

Dimli

٥ شێوەزار تۆمارکراون

  • Dumbuli
  • Hazzu
  • Kori
  • Motki
  • Sivereki

Kirmanjki

٢ شێوەزار تۆمارکراوە

  • Tunceli
  • Varto

سەرچاوەکان Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) پشتڕاستکراوە

٠٧پەڕەکانی ئەم زمانە

  • نووسین

    ئەلفوبێکان، خشتەی ئەلفوبێ، نووسینی لاتینی، ژمارەکان، کیبۆرد و فۆنتەکان.

  • زمانناسی

    دەنگەکان بە IPA، گوتن، ڕێزمان و وشە بنەڕەتییەکان بەراورد لەگەڵ زمانە دراوسێکان.

  • فێربوون

    ڕێگایەک لە یەکەم هەنگاوەوە تا ڕەوانی، خول، تاقیکردنەوە و بەرنامەی زمانی میرات.

  • سەرچاوە و پاراستن

    فەرهەنگ، کۆرپەس، کتێبخانە و میدیا؛ لەناوچوون و بەڵگەکردن؛ چۆن بەشداری بکەیت.

٠٨خولەکان

٠٩چۆن یارمەتی بدەیت

  • وەرگێڕانی زمانی دایک: پەڕەکان وەربگێڕنە سەر زازاکی (کرمانجکی، دملکی). ئەم زمانە تەنها وەرگێڕانی مرۆیی وەردەگرێت.
  • مامۆستایان: زازاکی بڵێنەوە یان یارمەتی نووسینی بدەن.
  • سەرچاوەکان: تیمی توێژینەوە ئاگادار بکەرەوە لە فەرهەنگ، کۆڕپەس و تۆماری دەنگیی خاوەن مۆڵەتی کراوە. هەر یەکێکیان بۆ پێداچوونەوە دەچێتە ناو تۆماری سەرچاوەکانەوە.
  • فۆنت و تەختەکلیل: هەر پیتێک کە بە دروستی پیشان نادرێت یان نانووسرێت ڕاپۆرت بکە.

١٠سەرچاوەکان

  1. Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 2025

    پشتڕاستکراوە CC BY 4.0 دابەشکردن، گرووپە زاراوەییەکان و دۆخی لەناوچوونی گشتگیر (AES)، خوێندراوەتەوە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.

  2. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

    پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە کۆدەکان لە ڕێگەی تۆمارەکانی Glottolog بەراورد کراون؛ خشتە کۆدییەکان خۆیان نەخوێندراونەتەوە.

  3. Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998

    پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە

  4. Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). 2014

    پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە

  5. UNESCO. World Atlas of Languages. 2025

    پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣ کاتی پشکنین پێی نەگەیشترا. دۆخی بۆ هەر زمانێک بۆ پشتڕاستکردنەوەیە.

  6. Campbell, Lee, Okura, Simpson and Ueki. The Catalogue of Endangered Languages (ElCat). 2022

    سەرچاوەی لاوەکی تەنها وەک Glottolog ڕایدەگەیەنێت ئاماژەی پێ دەکرێت (سەرچاوەی AES ی ئەو).

  7. Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. 2025

    سەرچاوەی لاوەکی تەنها وەک Glottolog ڕایدەگەیەنێت ئاماژەی پێ دەکرێت (سەرچاوەی AES ی ئەو). Ethnologue خۆی نەخوێندراوەتەوە.

  8. Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. 2025

    پشتڕاستکراوە وتارەکان دەربارەی زمانە فەرمییەکان، خوێندراونەتەوە لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.

ئاماژە بەم پەڕەیە بدە
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Zazaki (Kirmanckî, Dimilkî). kurds.global. https://kurds.global/language/languages/zza/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Zazaki (Kirmanckî, Dimilkî).” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/zza/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_zza,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Zazaki ({Kirmanck}{\^ i}, {Dimilk}{\^ i})},
	url = {https://kurds.global/language/languages/zza/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/zza/},
}

داگرتن .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Zazaki (Kirmanckî, Dimilkî)
UR  - https://kurds.global/language/languages/zza/
ER  -

داگرتن .ris

مۆڵەت CC BY 4.0

١١توێژینەوە و سەرچاوەکان

کاری نوێ و پەیوەندیدار بە بابەتی ئەم پەڕەیە، لە سەرچاوە زانستییە کراوە پەسەندکراوەکانەوە. تەنها مێتاداتا و بەستەر. ناونیشانەکان وەک بڵاوکراونەتەوە دەمێننەوە. هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە.

  1. Can Linguistic Distance help Language Classification? Assessing Hawrami-Zaza and Kurmanji-Sorani

    Hossein Hassani · 2021 · arXiv

    پێشچاپDataCitearXivدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0

  2. Linguistic Variation in Dimili (Zazaki): A Descriptive Study of the Modan Dialect

    Pınar Yıldız · 2026 · Mukaddime

    وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

  3. Ditransitive Constructions in Zaza Language

    İlyas ARSLAN · 2021 · Akademik İncelemeler Dergisi

    وتارCrossrefDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

  4. Zaza Language

    National Cancer Institute · 2020 · Definitions

    هی ترOpenAlexCrossrefدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY

  5. A Critical Examination of Some Phonological and Morphological Inconsistencies in The Standardisation of Zazaki

    İbrahim Bingöl, Ümran Altınkılıç · 2026 · Kurdiyat

    وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

  6. The morphosyntax of Ezafe in Southern Zazaki

    Songul Gundogdu, Arsalan Kahnemuyipour, Sable Peters · 2024 · The Linguistic Review

    وتارOpenAIRE

  7. The Kırmanjki (Zazaki) Dialect of Kurdish Language and the Issues It Faces

    Mehemed Malmîsanij · 2021 · Cambridge University Press eBooks

    لقOpenAlex

  8. Zazaki dı Zafomari

    Ayetullah KARABEYESER · 2023 · Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

    وتارCrossref

  9. Building a Corpus for the Zaza–Gorani Language Family

    International Committee for Computational Linguistics 2020 · 2020 · Underline Science Inc.

    هی ترDataCite

  10. Ezafe (Genitive) in Zaza Language

    İlyas ARSLAN · 2022 · Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

    وتارOpenAlexCrossrefدەستپێگەیشتنی کراوە

  11. Zazaki

    Ludwig Paul · 2013 · Routledge eBooks

    لقOpenAlexCrossref

  12. Assessing mutual intelligibility between Kurmanji and Zazaki spoken in Elazığ at text level

    Bilgit SAĞLAM, Fatih ÖZEK, Ahmet BURAN et al. · 2026 · Dilbilim Araştırmaları Dergisi

    وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

سەرچاوەکان، مۆڵەتەکان و ڕێکەوتی وەرگرتن: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.

Privacy choices