نوشتن
لکی: نوشتن
شیوهٔ نوشتن لکی: خطها، الفبا، نویسهگردانی، ارقام، صفحهکلیدها و قلمها.
لەکی
۰۱خطها
-
ئ ا ب پکردی جنوبی با الفبای عربیمبنا
الفبای عربیمبنای کردی با ۊ برای واکهٔ گردِ پیشین و ھ برای h، چنانکه CLDR آنها را برای کردی جنوبی ثبت کرده است.
-
ا ب پ تالفبای فارسی
۳۲ حرف. مصوتهای کوتاه در متن معمولی نوشته نمیشوند.
۰۲جدول الفبا: کردی جنوبی در الفبای بر پایهٔ عربی
حروف: نویسههای نمونهٔ Unicode CLDR برای sdh.
- ئnot written (vowel seat)
- اa
- بb
- پp
- تt
- جc
- چç
- حḧ
- خx
- دd
- رr
- زz
- ڕr̄
- ژj
- سs
- شş
- ع‘
- غẍ
- فf
- ڤv
- قq
- کk
- گg
- لl
- ڵł
- مm
- نn
- ھh
- ەe
- وw / u
- ۆo
- ۊ
- یy / î
- ێê
نمایش بهصورت جدول
| حرف | کدپوینت | نام یونیکد | لاتیننویسی | آوا (IPA) |
|---|---|---|---|---|
| ئ | U+0626 | arabic letter yeh with hamza above | not written (vowel seat) | ʔ |
| ا | U+0627 | arabic letter alef | a | aː |
| ب | U+0628 | arabic letter beh | b | b |
| پ | U+067E | arabic letter peh | p | p |
| ت | U+062A | arabic letter teh | t | t |
| ج | U+062C | arabic letter jeem | c | d͡ʒ |
| چ | U+0686 | arabic letter tcheh | ç | t͡ʃ |
| ح | U+062D | arabic letter hah | ḧ | ħ |
| خ | U+062E | arabic letter khah | x | x |
| د | U+062F | arabic letter dal | d | d |
| ر | U+0631 | arabic letter reh | r | ɾ |
| ز | U+0632 | arabic letter zain | z | z |
| ڕ | U+0695 | arabic letter reh with small v below | r̄ | r |
| ژ | U+0698 | arabic letter jeh | j | ʒ |
| س | U+0633 | arabic letter seen | s | s |
| ش | U+0634 | arabic letter sheen | ş | ʃ |
| ع | U+0639 | arabic letter ain | ‘ | ʕ |
| غ | U+063A | arabic letter ghain | ẍ | ɣ |
| ف | U+0641 | arabic letter feh | f | f |
| ڤ | U+06A4 | arabic letter veh | v | v |
| ق | U+0642 | arabic letter qaf | q | q |
| ک | U+06A9 | arabic letter keheh | k | k |
| گ | U+06AF | arabic letter gaf | g | ɡ |
| ل | U+0644 | arabic letter lam | l | l |
| ڵ | U+06B5 | arabic letter lam with small v | ł | ɫ |
| م | U+0645 | arabic letter meem | m | m |
| ن | U+0646 | arabic letter noon | n | n |
| ھ | U+06BE | arabic letter heh doachashmee | h | h |
| ە | U+06D5 | arabic letter ae | e | ɛ |
| و | U+0648 | arabic letter waw | w / u | w, ʊ |
| ۆ | U+06C6 | arabic letter oe | o | oː |
| ۊ | U+06CA | arabic letter waw with two dots above | ||
| ی | U+06CC | arabic letter farsi yeh | y / î | j, iː |
| ێ | U+06CE | arabic letter yeh with small v | ê | eː |
- الفبای عربیمبنای کردی با ۊ برای واکهٔ گردِ پیشین و ھ برای h، چنانکه CLDR آنها را برای کردی جنوبی ثبت کرده است.
- ۊ در جدول کردی ALA-LC ارزشی ندارد؛ رومیسازی آن نیازمند راستیآزمایی است.
منابع Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده
۰۳جدول الفبا: الفبای فارسی
حروف: نویسههای نمونهٔ Unicode CLDR برای fa.
- اā / not written
- بb
- پp
- تt
- ثs
- جj
- چch
- حḥ
- خkh
- دd
- ذz
- رr
- زz
- ژzh
- سs
- شsh
- صṣ
- ضz̤
- طṭ
- ظẓ
- ع‘
- غgh
- فf
- قq
- کk
- گg
- لl
- مm
- نn
- وv / ū / aw
- هh
- یy / ī / ay
نمایش بهصورت جدول
| حرف | کدپوینت | نام یونیکد | لاتیننویسی | آوا (IPA) |
|---|---|---|---|---|
| ا | U+0627 | arabic letter alef | ā / not written | ɒː, ʔ |
| ب | U+0628 | arabic letter beh | b | b |
| پ | U+067E | arabic letter peh | p | p |
| ت | U+062A | arabic letter teh | t | t |
| ث | U+062B | arabic letter theh | s | s |
| ج | U+062C | arabic letter jeem | j | d͡ʒ |
| چ | U+0686 | arabic letter tcheh | ch | t͡ʃ |
| ح | U+062D | arabic letter hah | ḥ | h |
| خ | U+062E | arabic letter khah | kh | x |
| د | U+062F | arabic letter dal | d | d |
| ذ | U+0630 | arabic letter thal | z | z |
| ر | U+0631 | arabic letter reh | r | ɾ |
| ز | U+0632 | arabic letter zain | z | z |
| ژ | U+0698 | arabic letter jeh | zh | ʒ |
| س | U+0633 | arabic letter seen | s | s |
| ش | U+0634 | arabic letter sheen | sh | ʃ |
| ص | U+0635 | arabic letter sad | ṣ | s |
| ض | U+0636 | arabic letter dad | z̤ | z |
| ط | U+0637 | arabic letter tah | ṭ | t |
| ظ | U+0638 | arabic letter zah | ẓ | z |
| ع | U+0639 | arabic letter ain | ‘ | ʔ |
| غ | U+063A | arabic letter ghain | gh | ɣ, ɢ |
| ف | U+0641 | arabic letter feh | f | f |
| ق | U+0642 | arabic letter qaf | q | ɢ, ɣ |
| ک | U+06A9 | arabic letter keheh | k | k |
| گ | U+06AF | arabic letter gaf | g | ɡ |
| ل | U+0644 | arabic letter lam | l | l |
| م | U+0645 | arabic letter meem | m | m |
| ن | U+0646 | arabic letter noon | n | n |
| و | U+0648 | arabic letter waw | v / ū / aw | v, uː, ow |
| ه | U+0647 | arabic letter heh | h | h |
| ی | U+06CC | arabic letter farsi yeh | y / ī / ay | j, iː, ej |
| آ | U+0622 | arabic letter alef with madda above | ā | ɒː |
| ء | U+0621 | arabic letter hamza | ʼ | ʔ |
| ZWNJ | U+200C | zero width non-joiner |
- ۳۲ حرف. مصوتهای کوتاه در متن معمولی نوشته نمیشوند.
- فارسی شکل ارقام ویژهٔ خود را دارد (نظام اعداد CLDR با نام arabext) که در ارقام ۴، ۵ و ۶ با ارقام عربی فرق دارد.
- نستعلیق سبک خوشنویسی سنتی است؛ نسخ سبک معمول چاپ است.
منابع Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده
۰۴عددها
- رقمهای غربی latn
- 2026
- ارقام عربیهندی arab
- ٢٠٢٦
- ارقام عربی-هندی گسترده (فارسی) arabext
- ۲۰۲۶
ارقام از نظامهای عددنویسی Unicode CLDR. ارقام فارسی در شکل ۴، ۵ و ۶ با ارقام عربی تفاوت دارند.
نمایش بهصورت جدول
| ارقام | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| رقمهای غربی | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| ارقام عربیهندی | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ |
| ارقام عربی-هندی گسترده (فارسی) | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
۰۵املا و استانداردها
هنوز هیچ نهاد رسمی املا برای لکی ثبت نشده است.
| معیار | برای این زبان |
|---|---|
| ISO ۶۳۹-۳ | lki |
| ISO ۱۵۹۲۴ | Arab |
| زبانمحلی Unicode CLDR | sdh, fa |
| ارقام | latn, arab, arabext |
منابع ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستیآزمایی; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) تأییدشده; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده
۰۶صفحهکلیدها و تایپ
- ویندوز
- Settings، Time and language، Language and region: زبان را اضافه کنید، سپس صفحهکلید آن را. با کلید Windows و Space جابهجا شوید.
- macOS
- System Settings، Keyboard، Text Input: Input Sources را ویرایش کنید و صفحهکلید را اضافه کنید. از نوار منو جابهجا شوید.
- اندروید
- در تنظیمات برنامهٔ صفحهکلید (Gboard: Languages) زبان را اضافه کنید و چیدمان آن را برگزینید.
- iPhone و iPad
- Settings، General، Keyboard، Keyboards: صفحهکلید را اضافه کنید. با کلید کرهٔ زمین جابهجا شوید.
- Linux
- در تنظیمات رایانهٔ رومیزی (GNOME: Keyboard، Input Sources) چیدمان را اضافه کنید.
اینکه هر سیستم برای هر زبان چه چیدمانهایی دارد با هر نسخه تغییر میکند. فهرست را در دستگاه خود بررسی کنید؛ چیدمانهایی که تأیید کردهایم در صفحهٔ آن زبان نام برده شدهاند.
۰۷قلمها
در این پلتفرم زبان با Estedad نمایش داده میشود. هر نوشتار با مجوز باز روی سرور خودی میزبانی میشود.
| قلم | خطها | مجوز |
|---|---|---|
| Vazirmatn | فارسی، عربی، دری، آذربایجانی جنوبی | SIL Open Font License 1.1 |
| Estedad | کردی در خط عربیپایه، سرفصلها به خط عربی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Armenian | ارمنی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Syriac Eastern | آرامی نو آشوری | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Mandaic | مندایی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Hebrew | عبری، فارسی یهودی | SIL Open Font License 1.1 |
| Noto Sans Georgian | گرجی | SIL Open Font License 1.1 |
| IBM Plex Sans and Noto Sans | لاتین و سیریلیک، حروف سیریلیک کردی | SIL Open Font License 1.1 |
۰۸منابع
Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026
تأییدشده Unicode License v3 نویسههای نمونه و نظامهای عددنویسی پیشفرض، خواندهشده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.
The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026
تأییدشده Unicode License v3 نام نویسهها، کدپوینتها و بازهٔ بلوکها.
تأییدشده
ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025
نیازمند راستیآزمایی کدها از راه سوابق Glottolog تطبیق داده شدهاند؛ خود جدولهای کد خوانده نشدهاند.
ارجاع به این صفحه
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Laki: Writing. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/lki/writing/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Laki: Writing.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/lki/writing/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_lki_writing, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Laki: Writing}, url = {https://kurds.global/language/languages/lki/writing/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/lki/writing/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Laki: Writing UR - https://kurds.global/language/languages/lki/writing/ ER -
۰۹پژوهش و منابع
آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوانها همانگونه که منتشر شدهاند میمانند. هنوز بازبینی نشده است.
-
Sina Ahmadi, Zahra Azin, Sara Belelli et al. · 2023 · Proceedings of the Second Workshop on NLP Applications to Field Linguistics
مقالهCrossrefDataCitearXivOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-4.0
-
Equative Constructions in the Laki Language
Parisa Najafi, Seyed Najm al-din Shahrokhi, Mohammad Hosseini · 2024 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
مقالهDOAJدسترسی آزاد
-
Comparing Agreement System in Kalhori Kurdish with Laki, Surani, and Kormanji
Mehdi Mehdizadeh, habib gowhari, Gholamhosein Karimi Doostan et al. · 2017 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
مقالهDOAJدسترسی آزاد
-
Ali Bazvand · 2025 · DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)
مقالهOpenAlexدسترسی آزادCC-BY-SA
-
Masoud Bavanpouri, Seyed Mahmoud Mirzaei Al-Husseini, Tayebeh Fathi Iranshahi · 2021 · آموزش زبان، ادبیات و زبانشناسی
مقالهDOAJOpenAIREدسترسی آزاد
-
Pipiet Palestin Amurwani · 2021 · TOTOBUANG
مقالهCrossrefOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-NC-SA-4.0
منابع، مجوزها و تاریخهای دریافت: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.