KCOkurds.globalKCOزبان

زبان‌شناسی

لکی: زبان‌شناسی

آواها، تلفظ، دستور زبان و واژگان پایهٔ لکی.

لەکی

۰۱تلفظ

هر حرف با آوای معمولش.

کردی جنوبی با الفبای عربی‌مبنا

حرفلاتین‌نویسیآوا (IPA)ضبط
ئnot written (vowel seat)ʔدر انتظار بررسی مجوز
اaaːدر انتظار بررسی مجوز
بbbدر انتظار بررسی مجوز
پppدر انتظار بررسی مجوز
تttدر انتظار بررسی مجوز
جcd͡ʒدر انتظار بررسی مجوز
چçt͡ʃدر انتظار بررسی مجوز
حḧħدر انتظار بررسی مجوز
خxxدر انتظار بررسی مجوز
دddدر انتظار بررسی مجوز
رrɾدر انتظار بررسی مجوز
زzzدر انتظار بررسی مجوز
ڕr̄rدر انتظار بررسی مجوز
ژjʒدر انتظار بررسی مجوز
سssدر انتظار بررسی مجوز
شşʃدر انتظار بررسی مجوز
ع‘ʕدر انتظار بررسی مجوز
غẍɣدر انتظار بررسی مجوز
فffدر انتظار بررسی مجوز
ڤvvدر انتظار بررسی مجوز
قqqدر انتظار بررسی مجوز
کkkدر انتظار بررسی مجوز
گgɡدر انتظار بررسی مجوز
لllدر انتظار بررسی مجوز
ڵłɫدر انتظار بررسی مجوز
مmmدر انتظار بررسی مجوز
نnnدر انتظار بررسی مجوز
ھhhدر انتظار بررسی مجوز
ەeɛدر انتظار بررسی مجوز
وw / uw, ʊدر انتظار بررسی مجوز
ۆooːدر انتظار بررسی مجوز
یy / îj, iːدر انتظار بررسی مجوز
ێêeːدر انتظار بررسی مجوز

الفبای فارسی

حرفلاتین‌نویسیآوا (IPA)ضبط
اā / not writtenɒː, ʔدر انتظار بررسی مجوز
بbbدر انتظار بررسی مجوز
پppدر انتظار بررسی مجوز
تttدر انتظار بررسی مجوز
ثssدر انتظار بررسی مجوز
جjd͡ʒدر انتظار بررسی مجوز
چcht͡ʃدر انتظار بررسی مجوز
حḥhدر انتظار بررسی مجوز
خkhxدر انتظار بررسی مجوز
دddدر انتظار بررسی مجوز
ذzzدر انتظار بررسی مجوز
رrɾدر انتظار بررسی مجوز
زzzدر انتظار بررسی مجوز
ژzhʒدر انتظار بررسی مجوز
سssدر انتظار بررسی مجوز
شshʃدر انتظار بررسی مجوز
صṣsدر انتظار بررسی مجوز
ضz̤zدر انتظار بررسی مجوز
طṭtدر انتظار بررسی مجوز
ظẓzدر انتظار بررسی مجوز
ع‘ʔدر انتظار بررسی مجوز
غghɣ, ɢدر انتظار بررسی مجوز
فffدر انتظار بررسی مجوز
قqɢ, ɣدر انتظار بررسی مجوز
کkkدر انتظار بررسی مجوز
گgɡدر انتظار بررسی مجوز
لllدر انتظار بررسی مجوز
مmmدر انتظار بررسی مجوز
نnnدر انتظار بررسی مجوز
وv / ū / awv, uː, owدر انتظار بررسی مجوز
هhhدر انتظار بررسی مجوز
یy / ī / ayj, iː, ejدر انتظار بررسی مجوز
آāɒːدر انتظار بررسی مجوز
ءʼʔدر انتظار بررسی مجوز

ارزش‌های آوایی راهنمای آموزشی برای زبان معیار هستند و برچسب «نیازمند راستی‌آزمایی» دارند. گویش‌ها تفاوت دارند. نیازمند راستی‌آزمایی

منابع Wikimedia Commons: pronunciation recordings, each under its own open licence. (2026) نیازمند راستی‌آزمایی

۰۲مقایسهٔ واژه‌های بنیادی

ده واژهٔ روزمره در زبان‌های منطقه.

معنافارسیکرمانجیسورانیزازاکیبلوچیآذربایجانیارمنی
آبآبābavئاوawaweāpsuջուրjur
ناننانnānnanنانnannannānçörəkհացhatsʻ
مادرمادرmādardêدایکdaykmayemātanaմայրmayr
پدرپدرpedarbavباوکbawkpîpitataհայրhayr
خانهخانهkhānemalماڵmałkeyelōgevտունtun
شبشبshabşevشەوşewşeweshapgecəգիշերgisher
دودوdoduدووdûdidoikiերկուerku
سهسهsesêسێsêhîrêsēüçերեքerekʻ
چشمچشمcheshmçavچاوçawçimchammgözաչքachkʻ
نامنامnāmnavناوnawnamenāmadանունanun

فارسی، کردی، زازاکی و بلوچی زبان‌های ایرانی‌اند و بسیاری از واژه‌های پایهٔ آن‌ها با هم خویشاوندند. آذربایجانی ترکی است و ارمنی شاخهٔ مستقلی از هندواروپایی است، پس واژه‌هایشان فرق دارد. نیازمند راستی‌آزمایی

منابع Steingass. A Comprehensive Persian-English Dictionary. Routledge and K. Paul. Digital edition: Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. (1892) تأییدشده; Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. (2003) نیازمند راستی‌آزمایی; Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. (1966) نیازمند راستی‌آزمایی; Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. (1998) نیازمند راستی‌آزمایی; Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. (2009) نیازمند راستی‌آزمایی; Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. (1998) نیازمند راستی‌آزمایی; Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. (2009) نیازمند راستی‌آزمایی

۰۳منابع

  1. Steingass. A Comprehensive Persian-English Dictionary. Routledge and K. Paul. Digital edition: Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. 1892

    تأییدشده مالکیت عمومی. نسخهٔ دیجیتال در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳ در دسترس بود.

  2. Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. 2003

    نیازمند راستی‌آزمایی

  3. Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. 1966

    نیازمند راستی‌آزمایی

  4. Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998

    نیازمند راستی‌آزمایی

  5. Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. 2009

    نیازمند راستی‌آزمایی

  6. Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. 1998

    نیازمند راستی‌آزمایی

  7. Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. 2009

    نیازمند راستی‌آزمایی

ارجاع به این صفحه
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Laki: Linguistics. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Laki: Linguistics.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_lki_linguistics,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Laki: Linguistics},
	url = {https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/},
}

دریافت .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Laki: Linguistics
UR  - https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/
ER  - 

دریافت .ris

مجوز CC BY 4.0

۰۴پژوهش و منابع

آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوان‌ها همان‌گونه که منتشر شده‌اند می‌مانند. هنوز بازبینی نشده است.

  1. Approaches to Corpus Creation for Low-Resource Language Technology: the Case of Southern Kurdish and Laki

    Sina Ahmadi, Zahra Azin, Sara Belelli et al. · 2023 · Proceedings of the Second Workshop on NLP Applications to Field Linguistics

    مقالهCrossrefDataCitearXivOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-4.0

  2. Equative Constructions in the Laki Language

    Parisa Najafi, Seyed Najm al-din Shahrokhi, Mohammad Hosseini · 2024 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  3. Comparing Agreement System in Kalhori Kurdish with Laki, Surani, and Kormanji

    Mehdi Mehdizadeh, habib gowhari, Gholamhosein Karimi Doostan et al. · 2017 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  4. A Morphosyntactic Analysis of Verbal Structure in the Laki Dialect and Its Relation to the Persian Verb System [In Persian]

    Ali Bazvand · 2025 · DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)

    مقالهOpenAlexدسترسی آزادCC-BY-SA

  5. Investigation of Meaning and phonological processes of Arabic words involved in Laki language [In Persian]

    Masoud Bavanpouri, Seyed Mahmoud Mirzaei Al-Husseini, Tayebeh Fathi Iranshahi · 2021 · آموزش زبان، ادبیات و زبانشناسی

    مقالهDOAJOpenAIREدسترسی آزاد

  6. KONSTRUKSI BAHASA GURU PEREMPUAN DAN LAKI-LAKI PADA KEGIATAN AWAL PEMBELAJARAN [Language Construction of Female and Male Teachers in the Beginning of Learning Activities]

    Pipiet Palestin Amurwani · 2021 · TOTOBUANG

    مقالهCrossrefOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-NC-SA-4.0

منابع، مجوزها و تاریخ‌های دریافت: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.