Zimannasî
Lekî: zimannasî
Dengên Lekî, bilêvkirin, rêziman û peyvsaziya bingehîn.
لەکی
01Bilêvkirin
Her tîp bi dengê wê yê asayî.
Kurdiya Başûr bi alfabeya Erebî-bingeh
| Tîp | Romanîzekirin | Deng (IPA) | Tomar |
|---|---|---|---|
| ئ | not written (vowel seat) | ʔ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ا | a | aː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ب | b | b | Li benda nirxandina lîsansê |
| پ | p | p | Li benda nirxandina lîsansê |
| ت | t | t | Li benda nirxandina lîsansê |
| ج | c | d͡ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| چ | ç | t͡ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ح | ḧ | ħ | Li benda nirxandina lîsansê |
| خ | x | x | Li benda nirxandina lîsansê |
| د | d | d | Li benda nirxandina lîsansê |
| ر | r | ɾ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ز | z | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڕ | r̄ | r | Li benda nirxandina lîsansê |
| ژ | j | ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| س | s | s | Li benda nirxandina lîsansê |
| ش | ş | ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ع | ‘ | ʕ | Li benda nirxandina lîsansê |
| غ | ẍ | ɣ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ف | f | f | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڤ | v | v | Li benda nirxandina lîsansê |
| ق | q | q | Li benda nirxandina lîsansê |
| ک | k | k | Li benda nirxandina lîsansê |
| گ | g | ɡ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ل | l | l | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڵ | ł | ɫ | Li benda nirxandina lîsansê |
| م | m | m | Li benda nirxandina lîsansê |
| ن | n | n | Li benda nirxandina lîsansê |
| ھ | h | h | Li benda nirxandina lîsansê |
| ە | e | ɛ | Li benda nirxandina lîsansê |
| و | w / u | w, ʊ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ۆ | o | oː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ی | y / î | j, iː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ێ | ê | eː | Li benda nirxandina lîsansê |
Alfabeya Farisî
| Tîp | Romanîzekirin | Deng (IPA) | Tomar |
|---|---|---|---|
| ا | ā / not written | ɒː, ʔ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ب | b | b | Li benda nirxandina lîsansê |
| پ | p | p | Li benda nirxandina lîsansê |
| ت | t | t | Li benda nirxandina lîsansê |
| ث | s | s | Li benda nirxandina lîsansê |
| ج | j | d͡ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| چ | ch | t͡ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ح | ḥ | h | Li benda nirxandina lîsansê |
| خ | kh | x | Li benda nirxandina lîsansê |
| د | d | d | Li benda nirxandina lîsansê |
| ذ | z | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ر | r | ɾ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ز | z | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ژ | zh | ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| س | s | s | Li benda nirxandina lîsansê |
| ش | sh | ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ص | ṣ | s | Li benda nirxandina lîsansê |
| ض | z̤ | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ط | ṭ | t | Li benda nirxandina lîsansê |
| ظ | ẓ | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ع | ‘ | ʔ | Li benda nirxandina lîsansê |
| غ | gh | ɣ, ɢ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ف | f | f | Li benda nirxandina lîsansê |
| ق | q | ɢ, ɣ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ک | k | k | Li benda nirxandina lîsansê |
| گ | g | ɡ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ل | l | l | Li benda nirxandina lîsansê |
| م | m | m | Li benda nirxandina lîsansê |
| ن | n | n | Li benda nirxandina lîsansê |
| و | v / ū / aw | v, uː, ow | Li benda nirxandina lîsansê |
| ه | h | h | Li benda nirxandina lîsansê |
| ی | y / ī / ay | j, iː, ej | Li benda nirxandina lîsansê |
| آ | ā | ɒː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ء | ʼ | ʔ | Li benda nirxandina lîsansê |
Nirxên dengan rêberek hînkirinê ne ji bo zimanê standard, bi etîketa divê were piştrastkirin. Zaravayan cuda ne. Divê were piştrastkirin
Çavkanî Wikimedia Commons: pronunciation recordings, each under its own open licence. (2026) Divê were piştrastkirin
02Peyvên bingehîn bi hev re
Deh peyvên rojane di zimanên herêmê de.
| Wate | Farisî | Kurmancî | Soranî | Zazakî | Belûçî | Azerbaycanî | Ermenî |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| av | آبāb | av | ئاوaw | awe | āp | su | ջուրjur |
| nan | نانnān | nan | نانnan | nan | nān | çörək | հացhatsʻ |
| dê | مادرmādar | dê | دایکdayk | maye | māt | ana | մայրmayr |
| bav | پدرpedar | bav | باوکbawk | pî | pit | ata | հայրhayr |
| mal | خانهkhāne | mal | ماڵmał | keye | lōg | ev | տունtun |
| şev | شبshab | şev | شەوşew | şewe | shap | gecə | գիշերgisher |
| du | دوdo | du | دووdû | di | do | iki | երկուerku |
| sê | سهse | sê | سێsê | hîrê | sē | üç | երեքerekʻ |
| çav | چشمcheshm | çav | چاوçaw | çim | chamm | göz | աչքachkʻ |
| nav | نامnām | nav | ناوnaw | name | nām | ad | անունanun |
Farisî, Kurdî, Zazakî û Belûçî zimanên Îranî ne, û gelek peyvên wan ên bingehîn bi hev re têkildar in. Azerî Tirkî ye û Ermenî şaxeke xwe ya Hind û Ewropî ye, loma peyvên wan cuda ne. Divê were piştrastkirin
Çavkanî Steingass. A Comprehensive Persian-English Dictionary. Routledge and K. Paul. Digital edition: Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. (1892) Piştrastkirî; Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. (2003) Divê were piştrastkirin; Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. (1966) Divê were piştrastkirin; Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. (1998) Divê were piştrastkirin; Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. (2009) Divê were piştrastkirin; Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. (1998) Divê were piştrastkirin; Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. (2009) Divê were piştrastkirin
03Çavkanî
Piştrastkirî Qada giştî. Çapa dîjîtal roja 2026-10-23 gihîştî bû.
Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. 2003
Divê were piştrastkirin
Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. 1966
Divê were piştrastkirin
Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998
Divê were piştrastkirin
Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. 2009
Divê were piştrastkirin
Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. 1998
Divê were piştrastkirin
Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. 2009
Divê were piştrastkirin
Jêgirtina vê rûpelê
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Laki: Linguistics. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Laki: Linguistics.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_lki_linguistics, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Laki: Linguistics}, url = {https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Laki: Linguistics UR - https://kurds.global/language/languages/lki/linguistics/ ER -
04Lêkolîn û çavkanî
Xebatên nû û têkildar li ser mijara vê rûpelê, ji çavkaniyên zanistî yên vekirî yên pejirandî. Tenê metadane û girêdan. Sernav wek ku hatine weşandin dimînin. Hîn nehatiye nirxandin.
-
Sina Ahmadi, Zahra Azin, Sara Belelli et al. · 2023 · Proceedings of the Second Workshop on NLP Applications to Field Linguistics
GotarCrossrefDataCitearXivOpenAIREGihîştina vekirîCC-BY-4.0
-
Equative Constructions in the Laki Language
Parisa Najafi, Seyed Najm al-din Shahrokhi, Mohammad Hosseini · 2024 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
GotarDOAJGihîştina vekirî
-
Comparing Agreement System in Kalhori Kurdish with Laki, Surani, and Kormanji
Mehdi Mehdizadeh, habib gowhari, Gholamhosein Karimi Doostan et al. · 2017 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
GotarDOAJGihîştina vekirî
-
Ali Bazvand · 2025 · DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)
GotarOpenAlexGihîştina vekirîCC-BY-SA
-
Masoud Bavanpouri, Seyed Mahmoud Mirzaei Al-Husseini, Tayebeh Fathi Iranshahi · 2021 · آموزش زبان، ادبیات و زبانشناسی
GotarDOAJOpenAIREGihîştina vekirî
-
Pipiet Palestin Amurwani · 2021 · TOTOBUANG
GotarCrossrefOpenAIREGihîştina vekirîCC-BY-NC-SA-4.0
Çavkanî, lîsans û dîrokên kişandinê: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.