زمانناسی
گۆرانی / هەورامی: زمانەوانی
دەنگەکان، دەربڕین، ڕێزمان و وشەسازیی بنەڕەتیی گۆرانی / هەورامی.
هەورامی
٠١گوتن
هەر پیتێک لەگەڵ دەنگە باوەکەی.
ئەلفوبێی کوردیی بنەڕەت عەرەبی
| پیت | ڕۆمانیکردن | دەنگ (IPA) | تۆمارکردن |
|---|---|---|---|
| ئ | not written (vowel seat) | ʔ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ا | a | aː | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ب | b | b | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| پ | p | p | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ت | t | t | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ج | c | d͡ʒ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| چ | ç | t͡ʃ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ح | ḧ | ħ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| خ | x | x | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| د | d | d | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ر | r | ɾ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ز | z | z | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ڕ | r̄ | r | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ژ | j | ʒ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| س | s | s | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ش | ş | ʃ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ع | ‘ | ʕ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| غ | ẍ | ɣ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ف | f | f | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ڤ | v | v | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ق | q | q | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ک | k | k | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| گ | g | ɡ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ل | l | l | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ڵ | ł | ɫ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| م | m | m | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ن | n | n | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ه | h | h | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ە | e | ɛ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| و | w / u | w, ʊ | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ۆ | o | oː | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ی | y / î | j, iː | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| ێ | ê | eː | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
| وو | û | uː | چاوەڕێی پێداچوونەوەی مۆڵەت |
بەهای دەنگەکان ڕێنمایی وانەوتنەوەن بۆ زمانی ستاندارد، بە نیشانەی پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە. شێوەزارەکان جیاوازن. پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
سەرچاوەکان Wikimedia Commons: pronunciation recordings, each under its own open licence. (2026) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
٠٢وشە سەرەکییەکان بەراورد کراون
دە وشەی ڕۆژانە لە نێو زمانەکانی ناوچەکەدا.
| واتا | فارسی | کرمانجی | سۆرانی | زازاکی | بەلووچی | ئازەربایجانی | ئەرمەنی |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ئاو | آبāb | av | ئاوaw | awe | āp | su | ջուրjur |
| نان | نانnān | nan | نانnan | nan | nān | çörək | հացhatsʻ |
| دایک | مادرmādar | dê | دایکdayk | maye | māt | ana | մայրmayr |
| باوک | پدرpedar | bav | باوکbawk | pî | pit | ata | հայրhayr |
| ماڵ | خانهkhāne | mal | ماڵmał | keye | lōg | ev | տունtun |
| شەو | شبshab | şev | شەوşew | şewe | shap | gecə | գիշերgisher |
| دوو | دوdo | du | دووdû | di | do | iki | երկուerku |
| سێ | سهse | sê | سێsê | hîrê | sē | üç | երեքerekʻ |
| چاو | چشمcheshm | çav | چاوçaw | çim | chamm | göz | աչքachkʻ |
| ناو | نامnām | nav | ناوnaw | name | nām | ad | անունanun |
فارسی، کوردی، زازاکی و بەلووچی زمانی ئێرانین، و زۆر لە وشە بنەڕەتییەکانیان پەیوەستن بە یەکەوە. ئازەری تورکییە و ئەرمەنی لقێکی تایبەتی هیندوئەوروپییە، بۆیە وشەکانیان جیاوازن. پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
سەرچاوەکان Steingass. A Comprehensive Persian-English Dictionary. Routledge and K. Paul. Digital edition: Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. (1892) پشتڕاستکراوە; Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. (2003) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. (1966) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. (1998) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. (2009) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. (1998) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. (2009) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
٠٣سەرچاوەکان
پشتڕاستکراوە موڵکی گشتی. چاپی دیجیتاڵی لە ٢٠٢٦-١٠-٢٣ دەستی پێ دەگەیشت.
Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. 2003
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. 1966
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. 2009
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. 1998
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. 2009
پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە
ئاماژە بەم پەڕەیە بدە
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Gorani / Hawrami: Linguistics. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/hac/linguistics/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Gorani / Hawrami: Linguistics.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/hac/linguistics/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_hac_linguistics, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Gorani / {Hawrami}: Linguistics}, url = {https://kurds.global/language/languages/hac/linguistics/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/hac/linguistics/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Gorani / Hawrami: Linguistics UR - https://kurds.global/language/languages/hac/linguistics/ ER -
٠٤توێژینەوە و سەرچاوەکان
کاری نوێ و پەیوەندیدار بە بابەتی ئەم پەڕەیە، لە سەرچاوە زانستییە کراوە پەسەندکراوەکانەوە. تەنها مێتاداتا و بەستەر. ناونیشانەکان وەک بڵاوکراونەتەوە دەمێننەوە. هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە.
-
Gorani: A Distinct and Independent Language Not a Variety of the So-called Kurdish
Sayyed Mahdi Sadjadi · 2023 · International Journal of Language & Linguistics
وتارOpenAlexCrossrefدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY
-
Can Linguistic Distance help Language Classification? Assessing Hawrami-Zaza and Kurmanji-Sorani
Hossein Hassani · 2021 · arXiv
پێشچاپDataCitearXivدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0
-
Aram Khaksar, Hossein Hassani · 2024 · arXiv
پێشچاپDataCitearXivدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-NC-SA-4.0
-
Sable Andrew Peters, Zaniar Naghshbandi, Arwin Rasouli · 2023 · Toronto Working Papers in Linguistics
وتارOpenAlexCrossrefدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY
-
Albarzinji BM, Mohammad AK, Ismael B et al. · 2026 · Leg Med (Tokyo)
وتارEurope PMC
-
The Productivity of Affixes of Words Derived from Bases in Hawrami Dialect
2020 · Twejer
وتارOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوە
-
Saeed Karami, Saloumeh Gholami · 2024 · De Gruyter eBooks
لقOpenAlexدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-NC-ND
-
Jan Holmberg, D Odden · 2026 · Newcastle University
لقDataCiteCopyrighted
-
Nadya Safiei, Ebrahim Badakhshan, Masood Dehghan et al. · 2022 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە
-
Genetic polymorphism between the Sorani and Hawrami kurdish populations and COVID-19 outcome
Peshnyar M.A. Rashid, Gaza F. Salih · 2023 · Molecular Biology Reports
وتارOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوە
-
Investigating Three Morphemes “-ænæ”, “-æwæ” and “-æɾæ” in Hawrami: Postposition or Case Marker
Fateme Yousefirad, بیستون عباسی · 2015 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە
-
The Gorani language of Zarda, a village of West Iran
Parvin Mahmoudveysi, Denise Bailey · 2013 · Reichert Verlag eBooks
کتێبOpenAlexCrossrefدەستپێگەیشتنی کراوە
سەرچاوەکان، مۆڵەتەکان و ڕێکەوتی وەرگرتن: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.