KCOkurds.globalKCOزمان
گەڕان
هەژمار
زمانەکانکوردیی ناوەندی١٨

نووسین

کرمانجی (کوردیی باکووری): نووسین

چۆن کورمانجی (کوردیی باکوور) دەنووسرێت: نووسینەکان، ئەلفوبێ، ڕۆمانیکردن، ژمارەکان، کیبۆرد و فۆنتەکان.

Kurmancî

٠١ئەلفوبێکان

٠٢خشتەی ئەلفوبێ: ئەلفوبێی لاتینیی کوردی (هاوار)

پیتەکان: پیتە نموونەییەکانی Unicode CLDR بۆ ku.

  1. a
  2. b
  3. c
  4. ç
  5. d
  6. e
  7. ê
  8. f
  9. g
  10. h
  11. i
  12. î
  13. j
  14. k
  15. l
  16. m
  17. n
  18. o
  19. p
  20. q
  21. r
  22. s
  23. ş
  24. t
  25. u
  26. û
  27. v
  28. w
  29. x
  30. y
  31. z
وەک خشتە نیشانی بدە
پیتخاڵی کۆدناوی Unicodeڕۆمانیکردندەنگ (IPA)
aU+0061latin small letter aaː
bU+0062latin small letter bb
cU+0063latin small letter cd͡ʒ
çU+00E7latin small letter c with cedillat͡ʃ
dU+0064latin small letter dd
eU+0065latin small letter eɛ
êU+00EAlatin small letter e with circumflexeː
fU+0066latin small letter ff
gU+0067latin small letter gɡ
hU+0068latin small letter hh
iU+0069latin small letter iɨ
îU+00EElatin small letter i with circumflexiː
jU+006Alatin small letter jʒ
kU+006Blatin small letter kk
lU+006Clatin small letter ll
mU+006Dlatin small letter mm
nU+006Elatin small letter nn
oU+006Flatin small letter ooː
pU+0070latin small letter pp
qU+0071latin small letter qq
rU+0072latin small letter rɾ, r
sU+0073latin small letter ss
şU+015Flatin small letter s with cedillaʃ
tU+0074latin small letter tt
uU+0075latin small letter uʊ
ûU+00FBlatin small letter u with circumflexuː
vU+0076latin small letter vv
wU+0077latin small letter ww
xU+0078latin small letter xx
yU+0079latin small letter yj
zU+007Alatin small letter zz
  • ٣١ پیت. Celadet Bedirxan ئەلفوبێکەی لە گۆڤاری Hawar لە ١٩٣٢ەوە بڵاو کردەوە.
  • خشتەی کوردیی ALA-LC (٢٠١٢) پیتەکانی هاوار بۆ نووسینی لاتینی بەکار دەهێنێت.

سەرچاوەکان Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) پشتڕاستکراوە; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) پشتڕاستکراوە

٠٣خشتەی ئەلفوبێ: ئەلفوبێی کیریلیی کوردی

پیتەکان و بەهای لاتینییان: خشتەی ڕۆمانیکردنی کوردیی ALA-LC، ٢٠١٢.

  1. аa
  2. бb
  3. щc
  4. чç
  5. дd
  6. әe
  7. еê
  8. фf
  9. гg
  10. һh
  11. ьi
  12. иî
  13. жj
  14. кk
  15. лl
  16. мm
  17. нn
  18. оo
  19. пp
  20. ԛq
  21. рr
  22. сs
  23. шş
  24. тt
  25. ӧu
  26. уû
  27. вv
  28. ԝw
  29. хx
  30. йy
  31. зz
وەک خشتە نیشانی بدە
پیتخاڵی کۆدناوی Unicodeڕۆمانیکردندەنگ (IPA)
аU+0430cyrillic small letter aa
бU+0431cyrillic small letter beb
щU+0449cyrillic small letter shchac
чU+0447cyrillic small letter cheç
дU+0434cyrillic small letter ded
әU+04D9cyrillic small letter schwae
еU+0435cyrillic small letter ieê
фU+0444cyrillic small letter eff
гU+0433cyrillic small letter gheg
һU+04BBcyrillic small letter shhah
ьU+044Ccyrillic small letter soft signi
иU+0438cyrillic small letter iî
жU+0436cyrillic small letter zhej
кU+043Acyrillic small letter kak
лU+043Bcyrillic small letter ell
мU+043Ccyrillic small letter emm
нU+043Dcyrillic small letter enn
оU+043Ecyrillic small letter oo
пU+043Fcyrillic small letter pep
ԛU+051Bcyrillic small letter qaq
рU+0440cyrillic small letter err
сU+0441cyrillic small letter ess
шU+0448cyrillic small letter shaş
тU+0442cyrillic small letter tet
ӧU+04E7cyrillic small letter o with diaeresisu
уU+0443cyrillic small letter uû
вU+0432cyrillic small letter vev
ԝU+051Dcyrillic small letter wew
хU+0445cyrillic small letter hax
йU+0439cyrillic small letter short iy
зU+0437cyrillic small letter zez
  • بە ڕیزبەندیی ئەلفوبێی لاتینی پیشان دراون، هەریەکە لەگەڵ پیتی هاوارەکەی.
  • بۆ کرمانجی لە قەفقاز و ئاسیای ناوەڕاست بەکار دەهێنرێت. خشتەکە دەنگە هەناسەدار و قورسەکانیش بە ئاپۆستڕۆف دەنووسێت، وەک к’ و т’.

سەرچاوەکان Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) پشتڕاستکراوە; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) پشتڕاستکراوە

٠٤خشتەی ئەلفوبێ: ئەلفوبێی کوردیی لەسەر بنەمای عەرەبی

پیتەکان: پیتە نموونەییەکانی Unicode CLDR بۆ ckb.

  1. ئnot written (vowel seat)
  2. اa
  3. بb
  4. پp
  5. تt
  6. جc
  7. چç
  8. حḧ
  9. خx
  10. دd
  11. رr
  12. زz
  13. ڕr̄
  14. ژj
  15. سs
  16. شş
  17. ع‘
  18. غẍ
  19. فf
  20. ڤv
  21. قq
  22. کk
  23. گg
  24. لl
  25. ڵł
  26. مm
  27. نn
  28. هh
  29. ەe
  30. وw / u
  31. ۆo
  32. یy / î
  33. ێê
وەک خشتە نیشانی بدە
پیتخاڵی کۆدناوی Unicodeڕۆمانیکردندەنگ (IPA)
ئU+0626arabic letter yeh with hamza abovenot written (vowel seat)ʔ
اU+0627arabic letter alefaaː
بU+0628arabic letter behbb
پU+067Earabic letter pehpp
تU+062Aarabic letter tehtt
جU+062Carabic letter jeemcd͡ʒ
چU+0686arabic letter tchehçt͡ʃ
حU+062Darabic letter hahḧħ
خU+062Earabic letter khahxx
دU+062Farabic letter daldd
رU+0631arabic letter rehrɾ
زU+0632arabic letter zainzz
ڕU+0695arabic letter reh with small v belowr̄r
ژU+0698arabic letter jehjʒ
سU+0633arabic letter seenss
شU+0634arabic letter sheenşʃ
عU+0639arabic letter ain‘ʕ
غU+063Aarabic letter ghainẍɣ
فU+0641arabic letter fehff
ڤU+06A4arabic letter vehvv
قU+0642arabic letter qafqq
کU+06A9arabic letter kehehkk
گU+06AFarabic letter gafgɡ
لU+0644arabic letter lamll
ڵU+06B5arabic letter lam with small vłɫ
مU+0645arabic letter meemmm
نU+0646arabic letter noonnn
هU+0647arabic letter hehhh
ەU+06D5arabic letter aeeɛ
وU+0648arabic letter waww / uw, ʊ
ۆU+06C6arabic letter oeooː
یU+06CCarabic letter farsi yehy / îj, iː
ێU+06CEarabic letter yeh with small vêeː
ووU+0648 U+0648arabic letter waw + arabic letter wawûuː
  • هەموو دەنگدارێک دەنووسرێت جگە لە i ی کورت، کە نانووسرێت.
  • وشەیەک کە بە دەنگدار دەست پێ دەکات کورسیی ئ وەردەگرێت.
  • ە دەنگی e ە و ه نەدەنگی h ە؛ کیبۆرد و فۆنتەکان دەبێت لێک جیایان بکەنەوە.

سەرچاوەکان Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) پشتڕاستکراوە; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) پشتڕاستکراوە

٠٥ڕۆمانیکردن و نووسینەوە بە پیتی تر

نووسینی زمان بە پیتی تر، بەپێی ستانداردە بڵاوکراوە کراوەکان. کتێبخانەکان خشتەکانی ALA-LC بۆ ناو و ناونیشان بەکار دەهێنن.

لاتینیی کوردی بۆ کیریلی، ALA-LC (٢٠١٢)

Zimanê kurdî

Зьмане кӧрди

پیت بە پیت، لە پیتە لاتینییەکانی هاوارەوە بۆ کیریلیی کوردی.

هیچ شتێک کە دەینووسیت لە وێبگەڕەکەت ناچێتە دەرەوە. ئامرازێکی فێرکردنە: هەر دەقێک بەرامبەر ستانداردەکە بپشکنە پێش بەکارهێنانی.

لاتینیی کوردی بۆ کیریلی، ALA-LC (٢٠١٢)
پیتدەبێتە
aа
bб
cщ
çч
dд
eә
êе
fф
gг
hһ
iь
îи
jж
kк
lл
mм
nн
oо
pп
qԛ
rр
sс
şш
tт
uӧ
ûу
vв
wԝ
xх
yй
zз
ḧһ’
ẍг’

سەرچاوەکان Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) پشتڕاستکراوە

لاتینیی کوردی بۆ ئەلفوبێی بنەڕەت عەرەبی، ALA-LC (٢٠١٢)
پیتدەبێتە
aا
bب
cج
çچ
dد
eە
êێ
fف
gگ
hه
ḧح
inot written
îی
jژ
kک
lل
łڵ
mم
nن
oۆ
pپ
qق
rر
r̄ڕ
sس
şش
tت
uو
ûوو
vڤ
wو
xخ
ẍغ
yی
zز
‘ع

سەرچاوەکان Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) پشتڕاستکراوە

٠٦ژمارەکان

ڕەقەمە ڕۆژاواییەکان latn
2026
ژمارە عەرەبی-هیندییەکان arab
٢٠٢٦

ژمارەکان لە سیستەمەکانی ژمارەدانی Unicode CLDR.

وەک خشتە نیشانی بدە
ژمارەکان٠١٢٣٤٥٦٧٨٩
ڕەقەمە ڕۆژاواییەکان0123456789
ژمارە عەرەبی-هیندییەکان٠١٢٣٤٥٦٧٨٩

٠٧ڕێنووس و ستانداردەکان

هێشتا هیچ دەزگایەکی فەرمیی ڕێنووس بۆ کرمانجی (کوردیی باکووری) تۆمار نەکراوە.

ستانداردبۆ ئەم زمانە
ISO ٦٣٩-٣kmr (macrolanguage kur)
ISO ١٥٩٢٤Latn, Cyrl, Arab
زمانی Unicode CLDRku, ckb
ژمارەکانlatn, arab

سەرچاوەکان ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) پشتڕاستکراوە; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) پشتڕاستکراوە

٠٨کیبۆرد و نووسین

Windows
Settings، Time and language، Language and region: زمانەکە زیاد بکە، پاشان کیبۆردەکەی. بە دوگمەی Windows و Space بیگۆڕە.
macOS
System Settings، Keyboard، Text Input: Input Sources دەستکاری بکە و کیبۆردەکە زیاد بکە. لە شریتی مێنیووەوە بیگۆڕە.
Android
لە ڕێکخستنەکانی ئەپی کیبۆردەکەدا (Gboard: Languages)، زمانەکە زیاد بکە و ڕیزبەندییەکەی هەڵبژێرە.
iPhone و iPad
Settings، General، Keyboard، Keyboards: کیبۆردەکە زیاد بکە. بە دوگمەی گڵۆب بیگۆڕە.
Linux
لە ڕێکخستنەکانی دێسکتۆپدا (GNOME: Keyboard, Input Sources)، ڕیزبەندییەکە زیاد بکە.

ڕێکخستنەکانی کیبۆرد کە هەر سیستەمێک بۆ هەر زمانێک دەیاندات لەگەڵ هەر وەشانێک دەگۆڕێت. لیستەکە لەسەر ئامێرەکەت بپشکنە؛ ئەو ڕێکخستنانەی پشتڕاستمان کردوونەتەوە لە پەڕەی زمانەکەدا ناو براون.

٠٩فۆنتەکان

لەسەر ئەم پلاتفۆرمە زمانەکە بە IBM Plex Sans پیشان دەدرێت. هەموو فۆنتەکان لەسەر سێرڤەری خۆمانن لەژێر مۆڵەتێکی کراوە.

فۆنتئەلفوبێکانمۆڵەت
Vazirmatnفارسی، عەرەبی، دەری، ئازەری باشوورSIL Open Font License 1.1
Estedadکوردی بە نووسینی بنەڕەت عەرەبی، سەردێڕەکان بە نووسینی عەرەبیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans ArmenianئەرمەنیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Syriac Easternئارامیی نوێی ئاشووریSIL Open Font License 1.1
Noto Sans MandaicمەنداییSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Hebrewعیبری، فارسیی جولەکەSIL Open Font License 1.1
Noto Sans GeorgianگورجیSIL Open Font License 1.1
IBM Plex Sans and Noto Sansلاتینی و کیریلی، پیتە کیریلییەکانی کوردیSIL Open Font License 1.1

١٠سەرچاوەکان

  1. Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026

    پشتڕاستکراوە Unicode License v3 پیتە نموونەییەکان و سیستەمە ژمارەدانە بنەڕەتییەکان، خوێندراوەتەوە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.

  2. Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012

    پشتڕاستکراوە

  3. The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026

    پشتڕاستکراوە Unicode License v3 ناوی پیتەکان، خاڵە کۆدییەکان و مەوداکانی بلۆک.

  4. ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. 2025

    پشتڕاستکراوە

  5. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

    پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە کۆدەکان لە ڕێگەی تۆمارەکانی Glottolog بەراورد کراون؛ خشتە کۆدییەکان خۆیان نەخوێندراونەتەوە.

ئاماژە بەم پەڕەیە بدە
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Kurmanji (Northern Kurdish): Writing. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Kurmanji (Northern Kurdish): Writing.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_kmr_latn_writing,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Kurmanji ({Northern} {Kurdish}): Writing},
	url = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/},
}

داگرتن .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Kurmanji (Northern Kurdish): Writing
UR  - https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/
ER  -

داگرتن .ris

مۆڵەت CC BY 4.0

١١توێژینەوە و سەرچاوەکان

کاری نوێ و پەیوەندیدار بە بابەتی ئەم پەڕەیە، لە سەرچاوە زانستییە کراوە پەسەندکراوەکانەوە. تەنها مێتاداتا و بەستەر. ناونیشانەکان وەک بڵاوکراونەتەوە دەمێننەوە. هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە.

  1. Multi-CAST Northern Kurdish

    Geoffrey Haig, Maria Vollmer, Hanna Thiele · 2025 · Zenodo

    کۆمەڵە داتاDataCiteZenodoدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0

  2. Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo dataset

    Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)

    کۆمەڵە داتاDataCiteدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0

  3. FLEURS-Kobani: Extending the FLEURS Dataset for Northern Kurdish

    Daban Q. Jaff, Mohammad Mohammadamini · 2026 · arXiv

    پێشچاپarXivدەستپێگەیشتنی کراوە

  4. Percentage of Consonants Correct for 3-5 Years Old Kurdish-Speaking Children With Middle Kurmanji-Mukryani Dialect

    Shahla Fatemi Syadar, Talieh Zarifian, Yahya Modarresi et al. · 2018 · Iranian Rehabilitation Journal

    وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

  5. Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo audiofiles

    Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)

    هی ترDataCiteدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0

  6. A Phonological Comparison of Khorasan and Northern Kurmanji

    2024 · Kurdiname

    وتارOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوە

  7. Northern Kurdish Of Khizava Text 7: §1-19

    Masoud Mohammadirad · 2022 · Neo-Aramaic and Kurdish Folklore from Northern Iraq

    لقCrossrefCC-BY-NC-4.0

  8. Advancing Low-Resource Speech Recognition: A Comprehensive Study of Fine-Tuning Strategies for Northern Kurdish using Whisper Transformers

    Abdulla A, Tabibian S, Veisi H et al. · 2026 · Research Square

    پێشچاپEurope PMC

  9. Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.

    Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief

    وتارEurope PMCدەستپێگەیشتنی کراوە

  10. End-to-End Transformer-based Automatic Speech Recognition for Northern Kurdish: A Pioneering Approach

    Abdulhady Abas Abdullah, Shima Tabibian, Hadi Veisi et al. · 2024 · arXiv

    پێشچاپarXivدەستپێگەیشتنی کراوە

  11. 2.3. Northern Kurdish (Kurmanjî)

    Geoffrey L.J. Haig · 2018 · De Gruyter eBooks

    لقOpenAlex

  12. An Ecolinguistics Analysis on Lexicalization of Domestic Animals in Kurmanji Kurdish

    Elham Mizban, Shahla Sharifi, Atiyeh Kamyabi Gol · 2022 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

سەرچاوەکان، مۆڵەتەکان و ڕێکەوتی وەرگرتن: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.

Privacy choices