KCOkurds.globalKCOZiman
Lêgerîn
Hesab
ZimanKurmancî18

Nivîsandin

Kurmancî (Kurdiya Bakur): nivîsandin

Kurmancî (Kurdiya Bakur) çawa tê nivîsandin: nivîs, alfabe, romanîzasyon, hejmar, klavye û curenivîs.

Kurmancî

01Alfabe

  • ISO 15924 Latn · Ji çepê ber bi rastê

    a b c çAlfabeya Kurdî ya Latînî (Hawar)

    31 tîp. Celadet Bedirxan alfabe ji 1932an ve di kovara Hawar de weşand.

  • ISO 15924 Cyrl · Ji çepê ber bi rastê

    а б щ чAlfabeya Kurdî ya Kirîlî

    Li gorî rêza alfabeya Latînî têne nîşandan, her yek bi tîpa xwe ya Hawarê.

  • ISO 15924 Arab · Ji rastê ber bi çepê

    ئ ا ب پAlfabeya Kurdî ya Erebî-bingeh

    Her dengdar tê nivîsîn ji bilî i ya kurt, ku nayê nivîsîn.

02Tabloya alfabeyê: alfabeya Kurdî ya Latînî (Hawar)

Tîp: tîpên nimûne yên Unicode CLDR ji bo ku.

  1. a
  2. b
  3. c
  4. ç
  5. d
  6. e
  7. ê
  8. f
  9. g
  10. h
  11. i
  12. î
  13. j
  14. k
  15. l
  16. m
  17. n
  18. o
  19. p
  20. q
  21. r
  22. s
  23. ş
  24. t
  25. u
  26. û
  27. v
  28. w
  29. x
  30. y
  31. z
Wekî tablo nîşan bide
TîpXala kodêNavê UnicodeRomanîzekirinDeng (IPA)
aU+0061latin small letter aaː
bU+0062latin small letter bb
cU+0063latin small letter cd͡ʒ
çU+00E7latin small letter c with cedillat͡ʃ
dU+0064latin small letter dd
eU+0065latin small letter eɛ
êU+00EAlatin small letter e with circumflexeː
fU+0066latin small letter ff
gU+0067latin small letter gɡ
hU+0068latin small letter hh
iU+0069latin small letter iɨ
îU+00EElatin small letter i with circumflexiː
jU+006Alatin small letter jʒ
kU+006Blatin small letter kk
lU+006Clatin small letter ll
mU+006Dlatin small letter mm
nU+006Elatin small letter nn
oU+006Flatin small letter ooː
pU+0070latin small letter pp
qU+0071latin small letter qq
rU+0072latin small letter rɾ, r
sU+0073latin small letter ss
şU+015Flatin small letter s with cedillaʃ
tU+0074latin small letter tt
uU+0075latin small letter uʊ
ûU+00FBlatin small letter u with circumflexuː
vU+0076latin small letter vv
wU+0077latin small letter ww
xU+0078latin small letter xx
yU+0079latin small letter yj
zU+007Alatin small letter zz
  • 31 tîp. Celadet Bedirxan alfabe ji 1932an ve di kovara Hawar de weşand.
  • Tabloya Kurdî ya ALA-LC (2012) tîpên Hawarê wekî romanîzasyona xwe bi kar tîne.

Çavkanî Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) Piştrastkirî; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) Piştrastkirî

03Tabloya alfabeyê: alfabeya Kurdî ya Kirîlî

Tîp û nirxên wan ên Latînî: tabloya romanîzasyona Kurdî ya ALA-LC, 2012.

  1. аa
  2. бb
  3. щc
  4. чç
  5. дd
  6. әe
  7. еê
  8. фf
  9. гg
  10. һh
  11. ьi
  12. иî
  13. жj
  14. кk
  15. лl
  16. мm
  17. нn
  18. оo
  19. пp
  20. ԛq
  21. рr
  22. сs
  23. шş
  24. тt
  25. ӧu
  26. уû
  27. вv
  28. ԝw
  29. хx
  30. йy
  31. зz
Wekî tablo nîşan bide
TîpXala kodêNavê UnicodeRomanîzekirinDeng (IPA)
аU+0430cyrillic small letter aa
бU+0431cyrillic small letter beb
щU+0449cyrillic small letter shchac
чU+0447cyrillic small letter cheç
дU+0434cyrillic small letter ded
әU+04D9cyrillic small letter schwae
еU+0435cyrillic small letter ieê
фU+0444cyrillic small letter eff
гU+0433cyrillic small letter gheg
һU+04BBcyrillic small letter shhah
ьU+044Ccyrillic small letter soft signi
иU+0438cyrillic small letter iî
жU+0436cyrillic small letter zhej
кU+043Acyrillic small letter kak
лU+043Bcyrillic small letter ell
мU+043Ccyrillic small letter emm
нU+043Dcyrillic small letter enn
оU+043Ecyrillic small letter oo
пU+043Fcyrillic small letter pep
ԛU+051Bcyrillic small letter qaq
рU+0440cyrillic small letter err
сU+0441cyrillic small letter ess
шU+0448cyrillic small letter shaş
тU+0442cyrillic small letter tet
ӧU+04E7cyrillic small letter o with diaeresisu
уU+0443cyrillic small letter uû
вU+0432cyrillic small letter vev
ԝU+051Dcyrillic small letter wew
хU+0445cyrillic small letter hax
йU+0439cyrillic small letter short iy
зU+0437cyrillic small letter zez
  • Li gorî rêza alfabeya Latînî têne nîşandan, her yek bi tîpa xwe ya Hawarê.
  • Ji bo Kurmancî li Qafqasya û Asyaya Navîn tê bikaranîn. Tablo herwiha dengdarên bi nefes û emfatîk bi apostrofê dinivîse, wek к’ û т’.

Çavkanî Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) Piştrastkirî; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) Piştrastkirî

04Tabloya alfabeyê: alfabeya Kurdî ya Erebî-bingeh

Tîp: tîpên nimûne yên Unicode CLDR ji bo ckb.

  1. ئnot written (vowel seat)
  2. اa
  3. بb
  4. پp
  5. تt
  6. جc
  7. چç
  8. حḧ
  9. خx
  10. دd
  11. رr
  12. زz
  13. ڕr̄
  14. ژj
  15. سs
  16. شş
  17. ع‘
  18. غẍ
  19. فf
  20. ڤv
  21. قq
  22. کk
  23. گg
  24. لl
  25. ڵł
  26. مm
  27. نn
  28. هh
  29. ەe
  30. وw / u
  31. ۆo
  32. یy / î
  33. ێê
Wekî tablo nîşan bide
TîpXala kodêNavê UnicodeRomanîzekirinDeng (IPA)
ئU+0626arabic letter yeh with hamza abovenot written (vowel seat)ʔ
اU+0627arabic letter alefaaː
بU+0628arabic letter behbb
پU+067Earabic letter pehpp
تU+062Aarabic letter tehtt
جU+062Carabic letter jeemcd͡ʒ
چU+0686arabic letter tchehçt͡ʃ
حU+062Darabic letter hahḧħ
خU+062Earabic letter khahxx
دU+062Farabic letter daldd
رU+0631arabic letter rehrɾ
زU+0632arabic letter zainzz
ڕU+0695arabic letter reh with small v belowr̄r
ژU+0698arabic letter jehjʒ
سU+0633arabic letter seenss
شU+0634arabic letter sheenşʃ
عU+0639arabic letter ain‘ʕ
غU+063Aarabic letter ghainẍɣ
فU+0641arabic letter fehff
ڤU+06A4arabic letter vehvv
قU+0642arabic letter qafqq
کU+06A9arabic letter kehehkk
گU+06AFarabic letter gafgɡ
لU+0644arabic letter lamll
ڵU+06B5arabic letter lam with small vłɫ
مU+0645arabic letter meemmm
نU+0646arabic letter noonnn
هU+0647arabic letter hehhh
ەU+06D5arabic letter aeeɛ
وU+0648arabic letter waww / uw, ʊ
ۆU+06C6arabic letter oeooː
یU+06CCarabic letter farsi yehy / îj, iː
ێU+06CEarabic letter yeh with small vêeː
ووU+0648 U+0648arabic letter waw + arabic letter wawûuː
  • Her dengdar tê nivîsîn ji bilî i ya kurt, ku nayê nivîsîn.
  • Peyveke bi dengdêr dest pê dike kursiya ئ digire.
  • ە dengdêra e ye û ه dengdara h ye; klavye û font divê wan ji hev cuda bihêlin.

Çavkanî Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) Piştrastkirî; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) Piştrastkirî

05Romanîzekirin û transliterasyon

Nivîsandina zimên bi tîpên din, li gorî standardên vekirî yên weşandî. Pirtûkxane tabloyên ALA-LC ji bo nav û sernavan bi kar tînin.

Latînîya Kurdî bo Kirîlî, ALA-LC (2012)

Zimanê kurdî

Зьмане кӧрди

Tîp bi tîp, ji tîpên Latînî yên Hawarê heta Kirîliya Kurdî.

Tiştê ku hûn dinivîsin ji gerokê we dernakeve. Alîkariyeke hînkirinê: berî ku hûn bi kar bînin her nivîsê li gorî standardê kontrol bikin.

Latînîya Kurdî bo Kirîlî, ALA-LC (2012)
TîpDibe
aа
bб
cщ
çч
dд
eә
êе
fф
gг
hһ
iь
îи
jж
kк
lл
mм
nн
oо
pп
qԛ
rр
sс
şш
tт
uӧ
ûу
vв
wԝ
xх
yй
zз
ḧһ’
ẍг’

Çavkanî Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) Piştrastkirî

Latînîya Kurdî bo alfabeya Erebî-bingeh, ALA-LC (2012)
TîpDibe
aا
bب
cج
çچ
dد
eە
êێ
fف
gگ
hه
ḧح
inot written
îی
jژ
kک
lل
łڵ
mم
nن
oۆ
pپ
qق
rر
r̄ڕ
sس
şش
tت
uو
ûوو
vڤ
wو
xخ
ẍغ
yی
zز
‘ع

Çavkanî Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) Piştrastkirî

06Jimar

Reqemên rojavayî latn
2026
Hejmarên Erebî-Hindî arab
٢٠٢٦

Reqemên ji pergalên jimartinê yên Unicode CLDR.

Wekî tablo nîşan bide
Reqem0123456789
Reqemên rojavayî0123456789
Hejmarên Erebî-Hindî٠١٢٣٤٥٦٧٨٩

07Rastnivîs û standard

Hîn ji bo Kurmancî (Kurdiya Bakur) ti saziyeke fermî ya rastnivîsê nehatiye tomarkirin.

StandardJi bo vî zimanî
ISO 639-3kmr (macrolanguage kur)
ISO 15924Latn, Cyrl, Arab
Locale ya Unicode CLDRku, ckb
Reqemlatn, arab

Çavkanî ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) Divê were piştrastkirin; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) Piştrastkirî; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) Piştrastkirî

08Klavye û nivîsandin

Windows
Settings, Time and language, Language and region: zimên lê zêde bikin, paşê klavyeya wî. Bi bişkojka Windows û Space biguherin.
macOS
System Settings, Keyboard, Text Input: Input Sources biguherin û klavyeyê lê zêde bikin. Ji darika menuyê biguherin.
Android
Di mîhengên sepana klavyeyê de (Gboard: Languages), zimên zêde bikin û sêwirana wê hilbijêrin.
iPhone û iPad
Settings, General, Keyboard, Keyboards: klavyeyê lê zêde bikin. Bi bişkojka gerdûnê biguherin.
Linux
Di mîhengên sermaseyê de (GNOME: Keyboard, Input Sources), sêwiranê zêde bikin.

Kîjan şêwazên klavyeyê her pergal ji bo her zimanî pêşkêş dike bi her weşanê re diguhere. Lîsteyê li ser cihaza xwe kontrol bikin; şêwazên ku me piştrast kirine li rûpela zimên hatine nav kirin.

09Curenivîs

Li ser vê platformê ziman bi IBM Plex Sans tê nîşandan. Her şêwe li ser serverê xwe ye û di bin lîsansek vekirî de ye.

CurenivîsAlfabeLîsans
VazirmatnFarisî, Erebî, Darî, Azerî ya BaşûrSIL Open Font License 1.1
EstedadKurdî bi alfabeya Erebî-bingeh, sernavên bi alfabeya ErebîSIL Open Font License 1.1
Noto Sans ArmenianErmenîSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Syriac EasternAramiya Nû ya AşûrîSIL Open Font License 1.1
Noto Sans MandaicMandayîSIL Open Font License 1.1
Noto Sans HebrewÎbranî, Cihû-FarisîSIL Open Font License 1.1
Noto Sans GeorgianGurcîSIL Open Font License 1.1
IBM Plex Sans and Noto SansLatînî û Kirîlî, tîpên Kurdî yên KirîlîSIL Open Font License 1.1

10Çavkanî

  1. Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026

    Piştrastkirî Unicode License v3 Tîpên nimûne û pergalên jimartinê yên bingehîn, di 2026-10-23 de hat xwendin.

  2. Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012

    Piştrastkirî

  3. The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026

    Piştrastkirî Unicode License v3 Navên tîpan, xalên kodê û rêzeyên blokan.

  4. ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. 2025

    Piştrastkirî

  5. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

    Divê were piştrastkirin Kod bi tomarên Glottolog re hatin kontrolkirin; tabloyên kodan bi xwe nehatin xwendin.

Jêgirtina vê rûpelê
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Kurmanji (Northern Kurdish): Writing. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Kurmanji (Northern Kurdish): Writing.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_kmr_latn_writing,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Kurmanji ({Northern} {Kurdish}): Writing},
	url = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/},
}

Daxe .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Kurmanji (Northern Kurdish): Writing
UR  - https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/
ER  -

Daxe .ris

Lîsans CC BY 4.0

11Lêkolîn û çavkanî

Xebatên nû û têkildar li ser mijara vê rûpelê, ji çavkaniyên zanistî yên vekirî yên pejirandî. Tenê metadane û girêdan. Sernav wek ku hatine weşandin dimînin. Hîn nehatiye nirxandin.

  1. Multi-CAST Northern Kurdish

    Geoffrey Haig, Maria Vollmer, Hanna Thiele · 2025 · Zenodo

    KomdaneDataCiteZenodoGihîştina vekirîCC-BY-4.0

  2. Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo dataset

    Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)

    KomdaneDataCiteGihîştina vekirîCC-BY-4.0

  3. FLEURS-Kobani: Extending the FLEURS Dataset for Northern Kurdish

    Daban Q. Jaff, Mohammad Mohammadamini · 2026 · arXiv

    PêşçaparXivGihîştina vekirî

  4. Percentage of Consonants Correct for 3-5 Years Old Kurdish-Speaking Children With Middle Kurmanji-Mukryani Dialect

    Shahla Fatemi Syadar, Talieh Zarifian, Yahya Modarresi et al. · 2018 · Iranian Rehabilitation Journal

    GotarDOAJGihîştina vekirî

  5. Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo audiofiles

    Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)

    Yên dinDataCiteGihîştina vekirîCC-BY-4.0

  6. A Phonological Comparison of Khorasan and Northern Kurmanji

    2024 · Kurdiname

    GotarOpenAIREGihîştina vekirî

  7. Northern Kurdish Of Khizava Text 7: §1-19

    Masoud Mohammadirad · 2022 · Neo-Aramaic and Kurdish Folklore from Northern Iraq

    ŞaxCrossrefCC-BY-NC-4.0

  8. Advancing Low-Resource Speech Recognition: A Comprehensive Study of Fine-Tuning Strategies for Northern Kurdish using Whisper Transformers

    Abdulla A, Tabibian S, Veisi H et al. · 2026 · Research Square

    PêşçapEurope PMC

  9. Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.

    Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief

    GotarEurope PMCGihîştina vekirî

  10. End-to-End Transformer-based Automatic Speech Recognition for Northern Kurdish: A Pioneering Approach

    Abdulhady Abas Abdullah, Shima Tabibian, Hadi Veisi et al. · 2024 · arXiv

    PêşçaparXivGihîştina vekirî

  11. 2.3. Northern Kurdish (Kurmanjî)

    Geoffrey L.J. Haig · 2018 · De Gruyter eBooks

    ŞaxOpenAlex

  12. An Ecolinguistics Analysis on Lexicalization of Domestic Animals in Kurmanji Kurdish

    Elham Mizban, Shahla Sharifi, Atiyeh Kamyabi Gol · 2022 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    GotarDOAJGihîştina vekirî

Çavkanî, lîsans û dîrokên kişandinê: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.

Privacy choices