KCOkurds.globalKCOزبان
جست‌وجو
حساب
زبان‌هافارسی۱۸

نوشتن

کرمانجی (کردی شمالی): نوشتن

شیوهٔ نوشتن کرمانجی (کردی شمالی): خط‌ها، الفبا، نویسه‌گردانی، ارقام، صفحه‌کلیدها و قلم‌ها.

Kurmancî

۰۱خط‌ها

۰۲جدول الفبا: الفبای کردی لاتین (هاوار)

حروف: نویسه‌های نمونهٔ Unicode CLDR برای ku.

  1. a
  2. b
  3. c
  4. ç
  5. d
  6. e
  7. ê
  8. f
  9. g
  10. h
  11. i
  12. î
  13. j
  14. k
  15. l
  16. m
  17. n
  18. o
  19. p
  20. q
  21. r
  22. s
  23. ş
  24. t
  25. u
  26. û
  27. v
  28. w
  29. x
  30. y
  31. z
نمایش به‌صورت جدول
حرفکدپوینتنام یونیکدلاتین‌نویسیآوا (IPA)
aU+0061latin small letter aaː
bU+0062latin small letter bb
cU+0063latin small letter cd͡ʒ
çU+00E7latin small letter c with cedillat͡ʃ
dU+0064latin small letter dd
eU+0065latin small letter eɛ
êU+00EAlatin small letter e with circumflexeː
fU+0066latin small letter ff
gU+0067latin small letter gɡ
hU+0068latin small letter hh
iU+0069latin small letter iɨ
îU+00EElatin small letter i with circumflexiː
jU+006Alatin small letter jʒ
kU+006Blatin small letter kk
lU+006Clatin small letter ll
mU+006Dlatin small letter mm
nU+006Elatin small letter nn
oU+006Flatin small letter ooː
pU+0070latin small letter pp
qU+0071latin small letter qq
rU+0072latin small letter rɾ, r
sU+0073latin small letter ss
şU+015Flatin small letter s with cedillaʃ
tU+0074latin small letter tt
uU+0075latin small letter uʊ
ûU+00FBlatin small letter u with circumflexuː
vU+0076latin small letter vv
wU+0077latin small letter ww
xU+0078latin small letter xx
yU+0079latin small letter yj
zU+007Alatin small letter zz
  • ۳۱ حرف. Celadet Bedirxan الفبا را از ۱۹۳۲ در مجلهٔ Hawar منتشر کرد.
  • جدول کردی ALA-LC (۲۰۱۲) حروف هاوار را برای رومی‌سازی به کار می‌برد.

منابع Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده

۰۳جدول الفبا: الفبای کردی سیریلیک

حروف و ارزش لاتین آن‌ها: جدول رومی‌سازی کردی ALA-LC، ۲۰۱۲.

  1. аa
  2. бb
  3. щc
  4. чç
  5. дd
  6. әe
  7. еê
  8. фf
  9. гg
  10. һh
  11. ьi
  12. иî
  13. жj
  14. кk
  15. лl
  16. мm
  17. нn
  18. оo
  19. пp
  20. ԛq
  21. рr
  22. сs
  23. шş
  24. тt
  25. ӧu
  26. уû
  27. вv
  28. ԝw
  29. хx
  30. йy
  31. зz
نمایش به‌صورت جدول
حرفکدپوینتنام یونیکدلاتین‌نویسیآوا (IPA)
аU+0430cyrillic small letter aa
бU+0431cyrillic small letter beb
щU+0449cyrillic small letter shchac
чU+0447cyrillic small letter cheç
дU+0434cyrillic small letter ded
әU+04D9cyrillic small letter schwae
еU+0435cyrillic small letter ieê
фU+0444cyrillic small letter eff
гU+0433cyrillic small letter gheg
һU+04BBcyrillic small letter shhah
ьU+044Ccyrillic small letter soft signi
иU+0438cyrillic small letter iî
жU+0436cyrillic small letter zhej
кU+043Acyrillic small letter kak
лU+043Bcyrillic small letter ell
мU+043Ccyrillic small letter emm
нU+043Dcyrillic small letter enn
оU+043Ecyrillic small letter oo
пU+043Fcyrillic small letter pep
ԛU+051Bcyrillic small letter qaq
рU+0440cyrillic small letter err
сU+0441cyrillic small letter ess
шU+0448cyrillic small letter shaş
тU+0442cyrillic small letter tet
ӧU+04E7cyrillic small letter o with diaeresisu
уU+0443cyrillic small letter uû
вU+0432cyrillic small letter vev
ԝU+051Dcyrillic small letter wew
хU+0445cyrillic small letter hax
йU+0439cyrillic small letter short iy
зU+0437cyrillic small letter zez
  • به ترتیب الفبای لاتین نشان داده شده‌اند، هر یک با حرف هاوار خود.
  • برای کرمانجی در قفقاز و آسیای مرکزی به کار می‌رود. این جدول همچنین همخوان‌های دمیده و تأکیدی را با آپوستروف می‌نویسد، مانند к’ و т’.

منابع Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده

۰۴جدول الفبا: الفبای کردی بر پایهٔ عربی

حروف: نویسه‌های نمونهٔ Unicode CLDR برای ckb.

  1. ئnot written (vowel seat)
  2. اa
  3. بb
  4. پp
  5. تt
  6. جc
  7. چç
  8. حḧ
  9. خx
  10. دd
  11. رr
  12. زz
  13. ڕr̄
  14. ژj
  15. سs
  16. شş
  17. ع‘
  18. غẍ
  19. فf
  20. ڤv
  21. قq
  22. کk
  23. گg
  24. لl
  25. ڵł
  26. مm
  27. نn
  28. هh
  29. ەe
  30. وw / u
  31. ۆo
  32. یy / î
  33. ێê
نمایش به‌صورت جدول
حرفکدپوینتنام یونیکدلاتین‌نویسیآوا (IPA)
ئU+0626arabic letter yeh with hamza abovenot written (vowel seat)ʔ
اU+0627arabic letter alefaaː
بU+0628arabic letter behbb
پU+067Earabic letter pehpp
تU+062Aarabic letter tehtt
جU+062Carabic letter jeemcd͡ʒ
چU+0686arabic letter tchehçt͡ʃ
حU+062Darabic letter hahḧħ
خU+062Earabic letter khahxx
دU+062Farabic letter daldd
رU+0631arabic letter rehrɾ
زU+0632arabic letter zainzz
ڕU+0695arabic letter reh with small v belowr̄r
ژU+0698arabic letter jehjʒ
سU+0633arabic letter seenss
شU+0634arabic letter sheenşʃ
عU+0639arabic letter ain‘ʕ
غU+063Aarabic letter ghainẍɣ
فU+0641arabic letter fehff
ڤU+06A4arabic letter vehvv
قU+0642arabic letter qafqq
کU+06A9arabic letter kehehkk
گU+06AFarabic letter gafgɡ
لU+0644arabic letter lamll
ڵU+06B5arabic letter lam with small vłɫ
مU+0645arabic letter meemmm
نU+0646arabic letter noonnn
هU+0647arabic letter hehhh
ەU+06D5arabic letter aeeɛ
وU+0648arabic letter waww / uw, ʊ
ۆU+06C6arabic letter oeooː
یU+06CCarabic letter farsi yehy / îj, iː
ێU+06CEarabic letter yeh with small vêeː
ووU+0648 U+0648arabic letter waw + arabic letter wawûuː
  • هر مصوت نوشته می‌شود جز i کوتاه که نوشته نمی‌شود.
  • واژه‌ای که با مصوت آغاز می‌شود، جایگاه ئ را می‌گیرد.
  • ە مصوت e است و ه همخوان h است؛ صفحه‌کلیدها و قلم‌ها باید آن‌ها را از هم جدا نگه دارند.

منابع Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده

۰۵لاتین‌نویسی و نویسه‌گردانی

نوشتن زبان با حرف‌های دیگر، بر پایهٔ استانداردهای باز منتشرشده. کتابخانه‌ها برای نام‌ها و عنوان‌ها از جدول‌های ALA-LC استفاده می‌کنند.

لاتین کردی به سیریلیک، ALA-LC (۲۰۱۲)

Zimanê kurdî

Зьмане кӧрди

حرف به حرف، از حروف لاتین هاوار به سیریلیک کردی.

هیچ‌یک از آنچه می‌نویسید از مرورگر شما بیرون نمی‌رود. یک کمک آموزشی است: هر متن را پیش از استفاده با استاندارد بسنجید.

لاتین کردی به سیریلیک، ALA-LC (۲۰۱۲)
حرفمی‌شود
aа
bб
cщ
çч
dд
eә
êе
fф
gг
hһ
iь
îи
jж
kк
lл
mм
nн
oо
pп
qԛ
rр
sс
şш
tт
uӧ
ûу
vв
wԝ
xх
yй
zз
ḧһ’
ẍг’

منابع Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) تأییدشده

لاتین کردی به الفبای عربی‌پایه، ALA-LC (۲۰۱۲)
حرفمی‌شود
aا
bب
cج
çچ
dد
eە
êێ
fف
gگ
hه
ḧح
inot written
îی
jژ
kک
lل
łڵ
mم
nن
oۆ
pپ
qق
rر
r̄ڕ
sس
şش
tت
uو
ûوو
vڤ
wو
xخ
ẍغ
yی
zز
‘ع

منابع Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) تأییدشده

۰۶عددها

رقم‌های غربی latn
2026
ارقام عربی‌هندی arab
٢٠٢٦

ارقام از نظام‌های عددنویسی Unicode CLDR.

نمایش به‌صورت جدول
ارقام۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹
رقم‌های غربی0123456789
ارقام عربی‌هندی٠١٢٣٤٥٦٧٨٩

۰۷املا و استانداردها

هنوز هیچ نهاد رسمی املا برای کرمانجی (کردی شمالی) ثبت نشده است.

معیاربرای این زبان
ISO ۶۳۹-۳kmr (macrolanguage kur)
ISO ۱۵۹۲۴Latn, Cyrl, Arab
زبان‌محلی Unicode CLDRku, ckb
ارقامlatn, arab

منابع ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستی‌آزمایی; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) تأییدشده; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده

۰۸صفحه‌کلیدها و تایپ

ویندوز
Settings، Time and language، Language and region: زبان را اضافه کنید، سپس صفحه‌کلید آن را. با کلید Windows و Space جابه‌جا شوید.
macOS
System Settings، Keyboard، Text Input: Input Sources را ویرایش کنید و صفحه‌کلید را اضافه کنید. از نوار منو جابه‌جا شوید.
اندروید
در تنظیمات برنامهٔ صفحه‌کلید (Gboard: Languages) زبان را اضافه کنید و چیدمان آن را برگزینید.
iPhone و iPad
Settings، General، Keyboard، Keyboards: صفحه‌کلید را اضافه کنید. با کلید کرهٔ زمین جابه‌جا شوید.
Linux
در تنظیمات رایانهٔ رومیزی (GNOME: Keyboard، Input Sources) چیدمان را اضافه کنید.

اینکه هر سیستم برای هر زبان چه چیدمان‌هایی دارد با هر نسخه تغییر می‌کند. فهرست را در دستگاه خود بررسی کنید؛ چیدمان‌هایی که تأیید کرده‌ایم در صفحهٔ آن زبان نام برده شده‌اند.

۰۹قلم‌ها

در این پلتفرم زبان با IBM Plex Sans نمایش داده می‌شود. هر نوشتار با مجوز باز روی سرور خودی میزبانی می‌شود.

قلمخط‌هامجوز
Vazirmatnفارسی، عربی، دری، آذربایجانی جنوبیSIL Open Font License 1.1
Estedadکردی در خط عربی‌پایه، سرفصل‌ها به خط عربیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans ArmenianارمنیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Syriac Easternآرامی نو آشوریSIL Open Font License 1.1
Noto Sans MandaicمنداییSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Hebrewعبری، فارسی یهودیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans GeorgianگرجیSIL Open Font License 1.1
IBM Plex Sans and Noto Sansلاتین و سیریلیک، حروف سیریلیک کردیSIL Open Font License 1.1

۱۰منابع

  1. Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026

    تأییدشده Unicode License v3 نویسه‌های نمونه و نظام‌های عددنویسی پیش‌فرض، خوانده‌شده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.

  2. Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012

    تأییدشده

  3. The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026

    تأییدشده Unicode License v3 نام نویسه‌ها، کدپوینت‌ها و بازهٔ بلوک‌ها.

  4. ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. 2025

    تأییدشده

  5. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

    نیازمند راستی‌آزمایی کدها از راه سوابق Glottolog تطبیق داده شده‌اند؛ خود جدول‌های کد خوانده نشده‌اند.

ارجاع به این صفحه
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Kurmanji (Northern Kurdish): Writing. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Kurmanji (Northern Kurdish): Writing.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_kmr_latn_writing,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Kurmanji ({Northern} {Kurdish}): Writing},
	url = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/},
}

دریافت .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Kurmanji (Northern Kurdish): Writing
UR  - https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/writing/
ER  -

دریافت .ris

مجوز CC BY 4.0

۱۱پژوهش و منابع

آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوان‌ها همان‌گونه که منتشر شده‌اند می‌مانند. هنوز بازبینی نشده است.

  1. Multi-CAST Northern Kurdish

    Geoffrey Haig, Maria Vollmer, Hanna Thiele · 2025 · Zenodo

    مجموعه‌دادهDataCiteZenodoدسترسی آزادCC-BY-4.0

  2. Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo dataset

    Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)

    مجموعه‌دادهDataCiteدسترسی آزادCC-BY-4.0

  3. FLEURS-Kobani: Extending the FLEURS Dataset for Northern Kurdish

    Daban Q. Jaff, Mohammad Mohammadamini · 2026 · arXiv

    پیش‌انتشارarXivدسترسی آزاد

  4. Percentage of Consonants Correct for 3-5 Years Old Kurdish-Speaking Children With Middle Kurmanji-Mukryani Dialect

    Shahla Fatemi Syadar, Talieh Zarifian, Yahya Modarresi et al. · 2018 · Iranian Rehabilitation Journal

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  5. Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo audiofiles

    Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)

    سایرDataCiteدسترسی آزادCC-BY-4.0

  6. A Phonological Comparison of Khorasan and Northern Kurmanji

    2024 · Kurdiname

    مقالهOpenAIREدسترسی آزاد

  7. Northern Kurdish Of Khizava Text 7: §1-19

    Masoud Mohammadirad · 2022 · Neo-Aramaic and Kurdish Folklore from Northern Iraq

    شاخهCrossrefCC-BY-NC-4.0

  8. Advancing Low-Resource Speech Recognition: A Comprehensive Study of Fine-Tuning Strategies for Northern Kurdish using Whisper Transformers

    Abdulla A, Tabibian S, Veisi H et al. · 2026 · Research Square

    پیش‌انتشارEurope PMC

  9. Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.

    Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief

    مقالهEurope PMCدسترسی آزاد

  10. End-to-End Transformer-based Automatic Speech Recognition for Northern Kurdish: A Pioneering Approach

    Abdulhady Abas Abdullah, Shima Tabibian, Hadi Veisi et al. · 2024 · arXiv

    پیش‌انتشارarXivدسترسی آزاد

  11. 2.3. Northern Kurdish (Kurmanjî)

    Geoffrey L.J. Haig · 2018 · De Gruyter eBooks

    شاخهOpenAlex

  12. An Ecolinguistics Analysis on Lexicalization of Domestic Animals in Kurmanji Kurdish

    Elham Mizban, Shahla Sharifi, Atiyeh Kamyabi Gol · 2022 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

منابع، مجوزها و تاریخ‌های دریافت: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.

Privacy choices