Dil
Kurmanci (Kuzey Kürtçesi)
Türkiye, Suriye, Irak’ın kuzeyi ve İran, eski SSCB ve diasporanın büyük bölümü
Kurmancî
01Dil
- Kodlar
- ISO 639-3: kmr · macrolanguage kur · Glottocode: nort2641 · page code: kmr-Latn
- Aile
- Indo-European › Classical Indo-European › Indo-Iranian › Iranian-Nuristani › Iranian › Central Iranian PBS › Central Iranian PB › Northwestern Iranian › Laki-Kurdish › Kurdish
- Yazı
- Latn, soldan sağa
- Arayüz
- Ana site, anadili incelemesi bekleniyor
- Platform aşaması
- Açılışta
- Teknoloji desteği
- Kısmen destekleniyor
- Birlikte gösterilenler
- IBM Plex Sans
- Notlar
- Hawar Latin alfabesi (ç ê î ş û); diasporanın çoğunluk çeşidi
Kaynaklar Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) Doğrulanmış; ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) Doğrulanacak
02Adlar ve bakış açıları
Adların, sınıflandırmanın ya da kimliğin tartışıldığı yerlerde her görüş kaynaklarıyla gösterilir. Platform taraf tutmaz.
- Kurmancî
- کورمانجی
- Кӧрмаънщи
Lehçe veya dil
ISO 639-3, Kurmanciye Kürtçe makrodili içinde kendi kodunu (kmr) verir. Birçok konuşur ve Kürt kurumu onu tek bir Kürtçenin lehçesi olarak adlandırır. Dilbilimciler çizginin nereden çekileceği konusunda ayrışır.
Kaynaklar ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) Doğrulanacak; Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). (2014) Doğrulanacak
Üç yazı
Kurmanci; Türkiye’de, Suriye’de ve diasporanın çoğunda Hawar Latin alfabesiyle, Irak’ta ve İran’da Arap temelli alfabeyle, eski Sovyetler Birliği’nde ise Kiril alfabesiyle yazılır.
Kaynaklar Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) Doğrulanmış; Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). (2014) Doğrulanacak
03Nerede ve kaç kişi tarafından konuşulur
Türkiye, Suriye, Irak’ın kuzeyi ve İran, eski SSCB ve diasporanın büyük bölümü
Bilinmiyor
Konuşurlar: Bu platform için henüz doğrulanmış bir konuşur rakamı yok. Bir nüfus sayımı ya da anket rakamı ölçütü, yılı ve kaynağıyla kontrol edilene kadar bilinmeyen olarak kalır.
04Durum
UNESCO Dünya Diller Atlası Birleşmiş Milletler kaynağıdır. Durumu önce gösterilir ve Atlas okunabilene kadar doğrulanacak olarak kalır. Yanında, Glottolog’daki Bütünleşik Yok Olma Tehlikesi Durumu, Tehlike Altındaki Diller Kataloğu’nu, UNESCO Atlası’nı ve Ethnologue’u bir araya getirir. Ethnologue yalnızca ikincil kaynak olarak görünür.
| Kayıt | Durum | Dayanak | Kaynak |
|---|---|---|---|
| UNESCO Dünya Diller Atlası | Doğrulanacak | UNESCO. World Atlas of Languages. (2025) Doğrulanacak | |
| Northern Kurdish | Tehdit altında | 6b (Threatened) | Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. (2025) İkincil kaynak Glottolog aracılığıyla |
05Hukuki statü
Anayasaların dil hakkında söylediği. Constitute Project’in İngilizce çevirilerinden alıntılanmıştır.
Türkiye Anayasası (42. madde), hiçbir eğitim ve öğretim kurumunda Türk vatandaşlarına anadilleri olarak Türkçeden başka hiçbir dilin okutulamayacağını söyler.
Kaynaklar Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) Doğrulanmış
Irak Anayasası (2005) Arapçayı ve Kürtçeyi Irak’ın iki resmi dili yapar.
Kaynaklar Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) Doğrulanmış
2012 Suriye Anayasası Arapçayı devletin resmi dili yapar.
Kaynaklar Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. (2025) Doğrulanmış
06Çeşitler ve lehçeler
Lehçe grupları, Glottolog’un kaydettiği biçimde. Adlar yayımlandığı gibi kalır.
Northern Kurdish
28 lehçe kayıtlı
- Northern Kurmanji
- Southeastern Kurmanji
- Southern Kurmanji
- Western Kurmanji
Kaynaklar Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) Doğrulanmış
07Bu dilin sayfaları
-
Yazı
Yazılar, alfabe tablosu, Latinleştirme, rakamlar, klavyeler ve yazı tipleri.
-
Dilbilim
IPA ile sesler, telaffuz, dilbilgisi ve temel sözcükler, komşu dillerle karşılaştırmalı olarak.
-
Öğren
İlk adımlardan akıcılığa giden bir yol, kurslar, sınavlar ve miras dili programları.
-
Kaynaklar ve koruma
Sözlükler, derlemler, kütüphaneler ve medya; tehlike durumu ve belgeleme; nasıl katkıda bulunulur.
08Kurslar
-
Kurmanci A1 (Latin)
Latin alfabesiyle konuşulan ve yazılan Kurmancide ilk adımlar.
Taslak hazır
-
Kurmanci A2’den B1’e
Planlandı
-
Kurmanci B2’den C1’e
Planlandı
09Nasıl yardım edilir
- Anadili gözden geçirenler: Kurmanci (Kuzey Kürtçesi) sayfalarını okuyun ve gözden geçirildi olarak işaretleyin.
- Öğretmenler: Kurmanci A1 (Latin), Kurmanci A2’den B1’e, Kurmanci B2’den C1’e dersi verin ya da yazılmasına yardım edin.
- Kaynaklar: araştırma ekibini açık lisanslı sözlüklere, derlemlere ve kayıtlara yönlendirin. Her biri inceleme için kaynak siciline girer.
- Yazı tipleri ve klavyeler: doğru görüntülenmeyen ya da doğru yazılamayan her harfi bildirin.
10Kaynaklar
Doğrulanmış CC BY 4.0 Sınıflandırma, lehçe grupları ve Birleşik Tehlike Durumu (AES), 2026-10-23 tarihinde okundu.
ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025
Doğrulanacak Kodlar Glottolog kayıtları üzerinden çapraz denetlendi; kod tabloları okunmadı.
Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). 2014
Doğrulanacak
Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012
Doğrulanmış
UNESCO. World Atlas of Languages. 2025
Doğrulanacak 2026-10-23 tarihinde kontrol edildiğinde ulaşılamadı. Her dil için durumu doğrulanacak.
Eberhard, Simons and Fennig (eds.). Ethnologue: Languages of the World, 28th edition. SIL International. 2025
İkincil kaynak Yalnızca Glottolog’un bildirdiği biçimde anılır (AES kaynağı). Ethnologue’un kendisi okunmadı.
Constitute Project. Constitutions of the world, English translations. 2025
Doğrulanmış Resmi diller üzerine makaleler, okunma tarihi 2026-10-23.
Bu sayfaya atıf yapın
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Kurmanji (Northern Kurdish). kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Kurmanji (Northern Kurdish).” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_kmr_latn, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Kurmanji ({Northern} {Kurdish})}, url = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Kurmanji (Northern Kurdish) UR - https://kurds.global/language/languages/kmr-latn/ ER -
11Araştırma ve kaynaklar
Bu sayfanın konusuyla ilgili yeni ve ilgili çalışmalar, onaylı açık akademik kaynaklardan. Yalnızca üst veri ve bağlantılar. Başlıklar yayımlandığı gibi kalır. Henüz incelenmedi.
-
Geoffrey Haig, Maria Vollmer, Hanna Thiele · 2025 · Zenodo
Veri setiDataCiteZenodoAçık erişimCC-BY-4.0
-
Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo dataset
Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)
Veri setiDataCiteAçık erişimCC-BY-4.0
-
FLEURS-Kobani: Extending the FLEURS Dataset for Northern Kurdish
Daban Q. Jaff, Mohammad Mohammadamini · 2026 · arXiv
Ön baskıarXivAçık erişim
-
Shahla Fatemi Syadar, Talieh Zarifian, Yahya Modarresi et al. · 2018 · Iranian Rehabilitation Journal
MakaleDOAJAçık erişim
-
Northern Kurdish (Kurmanji) DoReCo audiofiles
Geoff Haig, Hanna Thiele, Maria Vollmer · 2024 · NAKALA – https://nakala.fr (Huma-Num – CNRS)
DiğerDataCiteAçık erişimCC-BY-4.0
-
A Phonological Comparison of Khorasan and Northern Kurmanji
2024 · Kurdiname
MakaleOpenAIREAçık erişim
-
Northern Kurdish Of Khizava Text 7: §1-19
Masoud Mohammadirad · 2022 · Neo-Aramaic and Kurdish Folklore from Northern Iraq
ŞubeCrossrefCC-BY-NC-4.0
-
Abdulla A, Tabibian S, Veisi H et al. · 2026 · Research Square
Ön baskıEurope PMC
-
Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.
Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief
MakaleEurope PMCAçık erişim
-
Abdulhady Abas Abdullah, Shima Tabibian, Hadi Veisi et al. · 2024 · arXiv
Ön baskıarXivAçık erişim
-
2.3. Northern Kurdish (Kurmanjî)
Geoffrey L.J. Haig · 2018 · De Gruyter eBooks
ŞubeOpenAlex
-
An Ecolinguistics Analysis on Lexicalization of Domestic Animals in Kurmanji Kurdish
Elham Mizban, Shahla Sharifi, Atiyeh Kamyabi Gol · 2022 · مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران
MakaleDOAJAçık erişim
Kaynaklar, lisanslar ve çekilme tarihleri: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.