KCOkurds.globalKCOزبان
جست‌وجو
حساب
زبان‌هافارسی۱۸

زبان

گورانی / هورامی

هورامان، در دو سوی مرز ایران و عراق

به این زبان کمک کنیدنوشتن

هەورامی

۰۱زبان

کدها
ISO 639-3: hac · Glottocode: gura1251 · page code: hac
خانواده
Indo-European › Classical Indo-European › Indo-Iranian › Iranian-Nuristani › Iranian › Central Iranian PBS › Central Iranian PB › Northwestern Iranian › Adharic › Gorani
خط
Arab، راست به چپ
رابط کاربری
در دست آماده‌سازی
مرحلهٔ سکو
بر اساس تقاضا
پشتیبانی فناوری
موتورهای اصلی از آن پشتیبانی نمی‌کنند
نمایش با
Estedad
یادداشت‌ها
زبان ادبی مشترک اردلان و زبان متون مقدس یارسان؛ در خطر نابودی

منابع Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) تأییدشده; ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستی‌آزمایی

۰۲نام‌ها و دیدگاه‌ها

جایی که نام‌ها، رده‌بندی یا هویت محل بحث است، هر دیدگاه با منبع‌هایش نشان داده می‌شود. این بستر جانب هیچ‌کدام را نمی‌گیرد.

  • هەورامی hewramî
  • گۆرانی goranî

  • نام‌ها

    گورانی نام گروه گسترده‌تر و زبان ادبی دربار اردلان و متون مقدس یارسان است. هورامی گونهٔ زندهٔ اصلی آن است. ISO ۶۳۹-۳ نام Gurani (hac) را به کار می‌برد.

    منابع MacKenzie. The Dialect of Awroman (Hawraman-ī Luhōn). Munksgaard. (1966) نیازمند راستی‌آزمایی; Mahmoudveysi, Bailey, Paul and Haig. The Gorani Language of Gawraju. Reichert. (2012) نیازمند راستی‌آزمایی; ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستی‌آزمایی

  • طبقه‌بندی و هویت

    زبان‌شناسان گورانی را شمال‌غربی ایرانی می‌دانند، بیرون از گروه کردی. Glottolog آن را در کنار زازاکی می‌نشاند. بیشتر گویشوران خود را کرد می‌دانند و هورامی را گویشی کردی می‌نامند.

    منابع Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) تأییدشده; MacKenzie. The Dialect of Awroman (Hawraman-ī Luhōn). Munksgaard. (1966) نیازمند راستی‌آزمایی; Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). (2014) نیازمند راستی‌آزمایی

۰۳کجا و توسط چند نفر به آن سخن گفته می‌شود

هورامان، در دو سوی مرز ایران و عراق

ناشناخته

گویشوران: هنوز هیچ رقمی برای گویشوران این سکو راستی‌آزمایی نشده است. تا زمانی که رقم یک سرشماری یا پیمایش همراه با معیار، سال و منبعش بررسی شود، ناشناخته می‌ماند.

۰۴وضعیت

اطلس جهانی زبان‌های یونسکو منبع سازمان ملل است. وضعیت آن نخست نشان داده می‌شود و تا زمانی که بتوان اطلس را خواند، نیازمند راستی‌آزمایی می‌ماند. در کنار آن، Agglomerated Endangerment Status در Glottolog فهرست زبان‌های در معرض خطر، اطلس یونسکو و Ethnologue را گرد هم می‌آورد. Ethnologue فقط به‌عنوان منبع ثانویه ظاهر می‌شود.

مدخلوضعیتمبنامنبع
اطلس جهانی زبان‌های یونسکونیازمند راستی‌آزماییUNESCO. World Atlas of Languages. (2025) نیازمند راستی‌آزمایی
GuraniتهدیدشدهVulnerableCampbell, Lee, Okura, Simpson and Ueki. The Catalogue of Endangered Languages (ElCat). (2022) منبع ثانویه از راه Glottolog

۰۵گونه‌ها و گویش‌ها

گروه‌های گویشی به‌گونه‌ای که Glottolog ثبت می‌کند. نام‌ها همان‌گونه که منتشر شده‌اند می‌مانند.

Gurani

۷ گویش ثبت‌شده

  • Hawraman-I Luhon
  • Hawraman-I Taxt
  • Kakai
  • Nuclear Gurani
  • Zardayana

منابع Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. (2025) تأییدشده

۰۶صفحه‌های این زبان

  • نوشتن

    خط‌ها، جدول الفبا، رومی‌سازی، اعداد، صفحه‌کلیدها و قلم‌ها.

  • زبان‌شناسی

    آواها در IPA، تلفظ، دستور و واژه‌های پایه در مقایسه با زبان‌های همسایه.

  • آموزش

    مسیری از نخستین گام‌ها تا روانی، همراه با دوره‌ها، آزمون‌ها و برنامه‌های زبان میراثی.

  • منابع و حفظ و نگهداری

    فرهنگ‌ها، پیکره‌ها، کتابخانه‌ها و رسانه‌ها؛ خطر انقراض و مستندسازی؛ چگونگی مشارکت.

۰۷دوره‌ها

۰۸چگونه کمک کنیم

  • مترجمان بومی: صفحه‌ها را به گورانی / هورامی ترجمه کنید. این زبان فقط ترجمهٔ انسانی دارد.
  • معلمان: گورانی و هورامی را تدریس کنید یا در نوشتن آن کمک کنید.
  • منابع: فرهنگ‌ها، پیکره‌ها و ضبط‌های دارای مجوز باز را به تیم پژوهش معرفی کنید. هر کدام برای داوری وارد فهرست منابع می‌شود.
  • قلم‌ها و صفحه‌کلیدها: هر حرفی را که درست نمایش داده یا تایپ نمی‌شود گزارش دهید.

۰۹منابع

  1. Hammarström, Forkel, Haspelmath and Bank. Glottolog 5.3. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 2025

    تأییدشده CC BY 4.0 طبقه‌بندی، گروه‌های گویشی و وضعیت تجمیعی خطر انقراض (AES)، خوانده‌شده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.

  2. MacKenzie. The Dialect of Awroman (Hawraman-ī Luhōn). Munksgaard. 1966

    نیازمند راستی‌آزمایی

  3. Mahmoudveysi, Bailey, Paul and Haig. The Gorani Language of Gawraju. Reichert. 2012

    نیازمند راستی‌آزمایی

  4. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

    نیازمند راستی‌آزمایی کدها از راه سوابق Glottolog تطبیق داده شده‌اند؛ خود جدول‌های کد خوانده نشده‌اند.

  5. Haig and Öpengin. Kurdish: A critical research overview. Kurdish Studies 2 (2). 2014

    نیازمند راستی‌آزمایی

  6. UNESCO. World Atlas of Languages. 2025

    نیازمند راستی‌آزمایی هنگام بررسی در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳ در دسترس نبود. وضعیت آن برای هر زبان باید راستی‌آزمایی شود.

  7. Campbell, Lee, Okura, Simpson and Ueki. The Catalogue of Endangered Languages (ElCat). 2022

    منبع ثانویه فقط به‌گونه‌ای که Glottolog گزارش می‌کند آمده است (منبع AES آن).

ارجاع به این صفحه
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Gorani / Hawrami. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/hac/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Gorani / Hawrami.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/hac/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_hac,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Gorani / {Hawrami}},
	url = {https://kurds.global/language/languages/hac/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/hac/},
}

دریافت .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Gorani / Hawrami
UR  - https://kurds.global/language/languages/hac/
ER  -

دریافت .ris

مجوز CC BY 4.0

۱۰پژوهش و منابع

آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوان‌ها همان‌گونه که منتشر شده‌اند می‌مانند. هنوز بازبینی نشده است.

  1. Gorani: A Distinct and Independent Language Not a Variety of the So-called Kurdish

    Sayyed Mahdi Sadjadi · 2023 · International Journal of Language & Linguistics

    مقالهOpenAlexCrossrefدسترسی آزادCC-BY

  2. Can Linguistic Distance help Language Classification? Assessing Hawrami-Zaza and Kurmanji-Sorani

    Hossein Hassani · 2021 · arXiv

    پیش‌انتشارDataCitearXivدسترسی آزادCC-BY-4.0

  3. Shifting from endangerment to rebirth in the Artificial Intelligence Age: An Ensemble Machine Learning Approach for Hawrami Text Classification

    Aram Khaksar, Hossein Hassani · 2024 · arXiv

    پیش‌انتشارDataCitearXivدسترسی آزادCC-BY-NC-SA-4.0

  4. The Ezafe in Hawrami

    Sable Andrew Peters, Zaniar Naghshbandi, Arwin Rasouli · 2023 · Toronto Working Papers in Linguistics

    مقالهOpenAlexCrossrefدسترسی آزادCC-BY

  5. An Autosomal STR panel for population, forensic, and clinical genetics, integrated with CODIS-based analysis of the Iraqi Hawrami ethnic minority.

    Albarzinji BM, Mohammad AK, Ismael B et al. · 2026 · Leg Med (Tokyo)

    مقالهEurope PMC

  6. The Productivity of Affixes of Words Derived from Bases in Hawrami Dialect

    2020 · Twejer

    مقالهOpenAIREدسترسی آزاد

  7. 2 Examining the structural differences and similarities between literary Gorani and Hawrami through the lens of diglossia

    Saeed Karami, Saloumeh Gholami · 2024 · De Gruyter eBooks

    شاخهOpenAlexدسترسی آزادCC-BY-NC-ND

  8. The noun phrase in Hawrami

    Jan Holmberg, D Odden · 2026 · Newcastle University

    شاخهDataCiteCopyrighted

  9. The Study of Social Factors’ Role in Phonological and Lexical Variations in Hawrami (Paveh Dialect) based on Variationist Sociolinguistics

    Nadya Safiei, Ebrahim Badakhshan, Masood Dehghan et al. · 2022 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  10. Genetic polymorphism between the Sorani and Hawrami kurdish populations and COVID-19 outcome

    Peshnyar M.A. Rashid, Gaza F. Salih · 2023 · Molecular Biology Reports

    مقالهOpenAIREدسترسی آزاد

  11. Investigating Three Morphemes “-ænæ”, “-æwæ” and “-æɾæ” in Hawrami: Postposition or Case Marker

    Fateme Yousefirad, بیستون عباسی · 2015 · مطالعات زبان‌‌ها و گویش‌های غرب ایران

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  12. The Gorani language of Zarda, a village of West Iran

    Parvin Mahmoudveysi, Denise Bailey · 2013 · Reichert Verlag eBooks

    کتابOpenAlexCrossrefدسترسی آزاد

منابع، مجوزها و تاریخ‌های دریافت: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23.

Privacy choices