KCOkurds.globalKCOزبان
جست‌وجو
حساب
زبان‌هافارسی۱۸

نوشتن

کردی جنوبی (کلهری، فیلی): نگارش

شیوهٔ نوشتن کردی جنوبی (کلهری، فیلی): خط‌ها، الفبا، نویسه‌گردانی، ارقام، صفحه‌کلیدها و قلم‌ها.

کوردی خوارین

۰۱خط‌ها

  • ISO 15924 Arab · راست به چپ

    ئ ا ب پکردی جنوبی با الفبای عربی‌مبنا

    الفبای عربی‌مبنای کردی با ۊ برای واکهٔ گردِ پیشین و ھ برای h، چنان‌که CLDR آن‌ها را برای کردی جنوبی ثبت کرده است.

۰۲جدول الفبا: کردی جنوبی در الفبای بر پایهٔ عربی

حروف: نویسه‌های نمونهٔ Unicode CLDR برای sdh.

  1. ئnot written (vowel seat)
  2. اa
  3. بb
  4. پp
  5. تt
  6. جc
  7. چç
  8. حḧ
  9. خx
  10. دd
  11. رr
  12. زz
  13. ڕr̄
  14. ژj
  15. سs
  16. شş
  17. ع‘
  18. غẍ
  19. فf
  20. ڤv
  21. قq
  22. کk
  23. گg
  24. لl
  25. ڵł
  26. مm
  27. نn
  28. ھh
  29. ەe
  30. وw / u
  31. ۆo
  32. ۊ
  33. یy / î
  34. ێê
نمایش به‌صورت جدول
حرفکدپوینتنام یونیکدلاتین‌نویسیآوا (IPA)
ئU+0626arabic letter yeh with hamza abovenot written (vowel seat)ʔ
اU+0627arabic letter alefaaː
بU+0628arabic letter behbb
پU+067Earabic letter pehpp
تU+062Aarabic letter tehtt
جU+062Carabic letter jeemcd͡ʒ
چU+0686arabic letter tchehçt͡ʃ
حU+062Darabic letter hahḧħ
خU+062Earabic letter khahxx
دU+062Farabic letter daldd
رU+0631arabic letter rehrɾ
زU+0632arabic letter zainzz
ڕU+0695arabic letter reh with small v belowr̄r
ژU+0698arabic letter jehjʒ
سU+0633arabic letter seenss
شU+0634arabic letter sheenşʃ
عU+0639arabic letter ain‘ʕ
غU+063Aarabic letter ghainẍɣ
فU+0641arabic letter fehff
ڤU+06A4arabic letter vehvv
قU+0642arabic letter qafqq
کU+06A9arabic letter kehehkk
گU+06AFarabic letter gafgɡ
لU+0644arabic letter lamll
ڵU+06B5arabic letter lam with small vłɫ
مU+0645arabic letter meemmm
نU+0646arabic letter noonnn
ھU+06BEarabic letter heh doachashmeehh
ەU+06D5arabic letter aeeɛ
وU+0648arabic letter waww / uw, ʊ
ۆU+06C6arabic letter oeooː
ۊU+06CAarabic letter waw with two dots above
یU+06CCarabic letter farsi yehy / îj, iː
ێU+06CEarabic letter yeh with small vêeː
  • الفبای عربی‌مبنای کردی با ۊ برای واکهٔ گردِ پیشین و ھ برای h، چنان‌که CLDR آن‌ها را برای کردی جنوبی ثبت کرده است.
  • ۊ در جدول کردی ALA-LC ارزشی ندارد؛ رومی‌سازی آن نیازمند راستی‌آزمایی است.

منابع Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) تأییدشده

۰۳لاتین‌نویسی و نویسه‌گردانی

نوشتن زبان با حرف‌های دیگر، بر پایهٔ استانداردهای باز منتشرشده. کتابخانه‌ها برای نام‌ها و عنوان‌ها از جدول‌های ALA-LC استفاده می‌کنند.

الفبای کردی عربی‌پایه به لاتین، ALA-LC (۲۰۱۲)

زمانی کوردی

zmanî kurdî

حرف‌های و و ی کنار مصوت همخوان خوانده می‌شوند و میان همخوان‌ها مصوت. i کوتاه نوشته نمی‌شود، پس در آن نمی‌آید.

هیچ‌یک از آنچه می‌نویسید از مرورگر شما بیرون نمی‌رود. یک کمک آموزشی است: هر متن را پیش از استفاده با استاندارد بسنجید.

الفبای کردی عربی‌پایه به لاتین، ALA-LC (۲۰۱۲)
حرفمی‌شود
اa
بb
پp
تt
جc
چç
حḧ
خx
دd
رr
ڕr̄
زz
ژj
سs
شş
ع‘
غẍ
فf
ڤv
قq
کk
كk
گg
لl
ڵł
مm
نn
هh
ھh
ەe
ۆo
ێê
ئnot written

منابع Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. (2012) تأییدشده

۰۴عددها

رقم‌های غربی latn
2026
ارقام عربی‌هندی arab
٢٠٢٦

ارقام از نظام‌های عددنویسی Unicode CLDR.

نمایش به‌صورت جدول
ارقام۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹
رقم‌های غربی0123456789
ارقام عربی‌هندی٠١٢٣٤٥٦٧٨٩

۰۵املا و استانداردها

هنوز هیچ نهاد رسمی املا برای کردی جنوبی (کلهری، فیلی) ثبت نشده است.

معیاربرای این زبان
ISO ۶۳۹-۳sdh (macrolanguage kur)
ISO ۱۵۹۲۴Arab
زبان‌محلی Unicode CLDRsdh
ارقامlatn, arab

منابع ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) نیازمند راستی‌آزمایی; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) تأییدشده; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) تأییدشده

۰۶صفحه‌کلیدها و تایپ

ویندوز
Settings، Time and language، Language and region: زبان را اضافه کنید، سپس صفحه‌کلید آن را. با کلید Windows و Space جابه‌جا شوید.
macOS
System Settings، Keyboard، Text Input: Input Sources را ویرایش کنید و صفحه‌کلید را اضافه کنید. از نوار منو جابه‌جا شوید.
اندروید
در تنظیمات برنامهٔ صفحه‌کلید (Gboard: Languages) زبان را اضافه کنید و چیدمان آن را برگزینید.
iPhone و iPad
Settings، General، Keyboard، Keyboards: صفحه‌کلید را اضافه کنید. با کلید کرهٔ زمین جابه‌جا شوید.
Linux
در تنظیمات رایانهٔ رومیزی (GNOME: Keyboard، Input Sources) چیدمان را اضافه کنید.

اینکه هر سیستم برای هر زبان چه چیدمان‌هایی دارد با هر نسخه تغییر می‌کند. فهرست را در دستگاه خود بررسی کنید؛ چیدمان‌هایی که تأیید کرده‌ایم در صفحهٔ آن زبان نام برده شده‌اند.

۰۷قلم‌ها

در این پلتفرم زبان با Estedad نمایش داده می‌شود. هر نوشتار با مجوز باز روی سرور خودی میزبانی می‌شود.

قلمخط‌هامجوز
Vazirmatnفارسی، عربی، دری، آذربایجانی جنوبیSIL Open Font License 1.1
Estedadکردی در خط عربی‌پایه، سرفصل‌ها به خط عربیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans ArmenianارمنیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Syriac Easternآرامی نو آشوریSIL Open Font License 1.1
Noto Sans MandaicمنداییSIL Open Font License 1.1
Noto Sans Hebrewعبری، فارسی یهودیSIL Open Font License 1.1
Noto Sans GeorgianگرجیSIL Open Font License 1.1
IBM Plex Sans and Noto Sansلاتین و سیریلیک، حروف سیریلیک کردیSIL Open Font License 1.1

۰۸منابع

  1. Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026

    تأییدشده Unicode License v3 نویسه‌های نمونه و نظام‌های عددنویسی پیش‌فرض، خوانده‌شده در ۲۰۲۶-۱۰-۲۳.

  2. Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012

    تأییدشده

  3. The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026

    تأییدشده Unicode License v3 نام نویسه‌ها، کدپوینت‌ها و بازهٔ بلوک‌ها.

  4. ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. 2025

    تأییدشده

  5. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

    نیازمند راستی‌آزمایی کدها از راه سوابق Glottolog تطبیق داده شده‌اند؛ خود جدول‌های کد خوانده نشده‌اند.

ارجاع به این صفحه
APA

The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Southern Kurdish (Kelhurî, Feylî): Writing. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/sdh/writing/

Chicago

The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Southern Kurdish (Kelhurî, Feylî): Writing.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/sdh/writing/.

BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_sdh_writing,
	author = {{The Kurdish Cooperation Organization}},
	year = {2026},
	note = {Licence: CC BY 4.0},
	title = {Southern {Kurdish} ({Kelhur}{\^ i}, {Feyl}{\^ i}): Writing},
	url = {https://kurds.global/language/languages/sdh/writing/},
	howpublished = {https://kurds.global/language/languages/sdh/writing/},
}

دریافت .bib

RIS
TY  - ELEC
AU  - The Kurdish Cooperation Organization
DA  - 2026///
PY  - 2026
ID  - kco2026_language_lan
N1  - Licence: CC BY 4.0
TI  - Southern Kurdish (Kelhurî, Feylî): Writing
UR  - https://kurds.global/language/languages/sdh/writing/
ER  -

دریافت .ris

مجوز CC BY 4.0

۰۹پژوهش و منابع

آثار تازه و مرتبط با موضوع این صفحه، از منابع علمی باز تأییدشده. فقط فراداده و پیوند. عنوان‌ها همان‌گونه که منتشر شده‌اند می‌مانند. هنوز بازبینی نشده است.

  1. Approaches to Corpus Creation for Low-Resource Language Technology: the Case of Southern Kurdish and Laki

    Association for Computational Linguistics 2023, Sina Ahmadi, Antonios Anastasopoulos et al. · 2023 · Underline Science Inc.

    سایرDataCitearXivOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-4.0

  2. A Cross-Dialect Account of Kurdish Past Tense Categories, with Special Reference to Southern Kurdish

    Sara Belelli · 2022 · Springer eBooks

    شاخهOpenAlexCrossrefOpenAIRE

  3. Sara Belelli. “A Cross-Dialect Account of Kurdish Past Tense Categories, with Special Reference to Southern Kurdish”

    Shuan Osman Karim · 2023 · Abstracta Iranica

    مقالهCrossrefOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-SA-4.0

  4. Towards a dialectology of Southern Kurdish : Where to begin?

    Sara Belelli · 2019 · Bamberg Studies in Kurdish Linguistics (BSKL)

    شاخهCrossrefOpenAIREدسترسی آزاد

  5. Observations on "ü" and "üe" Correspondences in Southern Kurdish

    X_name · 2026 · Zenodo

    پیش‌انتشارDataCiteZenodoOpenAIREدسترسی آزادCC-BY-4.0

  6. Southern Kurdish film poster

    Yad Deen, Renas Babakir, Noori Issa · 2025 · The British Museum

    سایرDataCiteدسترسی آزادCC-BY-NC-SA-4.0

  7. On the Functions of (-ow) in Southern Kurdish

    Habib Gowhari, Forugh Asadi · 2022 · ̒Ilm-i Zabān

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  8. Southern Kurdish

    Parvaneh Rezaee · 2015 · ScholarSpace (University of Hawaii at Manoa)

    مقالهOpenAlexدسترسی آزادCC-BY-NC-SA

  9. The Effect of Age and Level of Education as Extra-Linguistics Variables on Mutual Intelligibility between Central and Southern Kurdish Dialects

    Manijeh Mirmukri, Gholam-Hossein Karimi-Doostan · 2019 · پژوهشنامه ادبیات کردی

    مقالهDOAJدسترسی آزاد

  10. Glottolog 5.3 Resources for Southern Kurdish

    2026 · OLAC – Open Language Archives Community

    مقالهOpenAlexدسترسی آزادCC-BY

  11. Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.

    Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief

    مقالهEurope PMCدسترسی آزاد

  12. II A Southern Kurdish Folksong in Kermanshahi Dialect

    E. B. Soane · 1909 · Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland

    مقالهOpenAlexZenodoدسترسی آزادCC-ZERO

منابع، مجوزها و تاریخ‌های دریافت: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.

Privacy choices