کوردیی باشووری (کەڵهوڕی، فەیلی): نووسین

٠١ئەلفوبێکان

• ISO 15924 Arab · ڕاست بۆ چەپ

  ئ ا ب پکوردیی باشووری بە ئەلفوبێی لەسەر بنەمای عەرەبی

  ئەلفوبێی کوردیی لەسەر بنەمای عەرەبی، بە ۊ بۆ دەنگداری خڕی پێشەوە و ھ بۆ h، وەک CLDR بۆ کوردیی باشووری تۆماری کردوون.

٠٢خشتەی ئەلفوبێ: کوردیی باشووری بە ئەلفوبێی لەسەر بنەمای عەرەبی

پیتەکان: پیتە نموونەییەکانی Unicode CLDR بۆ sdh.

• ئەلفوبێی کوردیی لەسەر بنەمای عەرەبی، بە ۊ بۆ دەنگداری خڕی پێشەوە و ھ بۆ h، وەک CLDR بۆ کوردیی باشووری تۆماری کردوون.
• ۊ لە خشتەی کوردیی ALA-LC دا بەهای نییە؛ ڕۆمانیکردنەکەی بۆ پشتڕاستکردنەوەیە.

سەرچاوەکان Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) پشتڕاستکراوە; The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. (2026) پشتڕاستکراوە

٠٣ڕۆمانیکردن و نووسینەوە بە پیتی تر

نووسینی زمان بە پیتی تر، بەپێی ستانداردە بڵاوکراوە کراوەکان. کتێبخانەکان خشتەکانی ALA-LC بۆ ناو و ناونیشان بەکار دەهێنن.

٠٤ژمارەکان

٠٥ڕێنووس و ستانداردەکان

هێشتا هیچ دەزگایەکی فەرمیی ڕێنووس بۆ کوردیی باشووری (کەڵھوڕی، فەیلی) تۆمار نەکراوە.

سەرچاوەکان ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. (2025) پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە; ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. (2025) پشتڕاستکراوە; Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. (2026) پشتڕاستکراوە

٠٦کیبۆرد و نووسین

Windows

Settings، Time and language، Language and region: زمانەکە زیاد بکە، پاشان کیبۆردەکەی. بە دوگمەی Windows و Space بیگۆڕە.

macOS

System Settings، Keyboard، Text Input: Input Sources دەستکاری بکە و کیبۆردەکە زیاد بکە. لە شریتی مێنیووەوە بیگۆڕە.

Android

لە ڕێکخستنەکانی ئەپی کیبۆردەکەدا (Gboard: Languages)، زمانەکە زیاد بکە و ڕیزبەندییەکەی هەڵبژێرە.

iPhone و iPad

Settings، General، Keyboard، Keyboards: کیبۆردەکە زیاد بکە. بە دوگمەی گڵۆب بیگۆڕە.

Linux

لە ڕێکخستنەکانی دێسکتۆپدا (GNOME: Keyboard, Input Sources)، ڕیزبەندییەکە زیاد بکە.

ڕێکخستنەکانی کیبۆرد کە هەر سیستەمێک بۆ هەر زمانێک دەیاندات لەگەڵ هەر وەشانێک دەگۆڕێت. لیستەکە لەسەر ئامێرەکەت بپشکنە؛ ئەو ڕێکخستنانەی پشتڕاستمان کردوونەتەوە لە پەڕەی زمانەکەدا ناو براون.

٠٧فۆنتەکان

لەسەر ئەم پلاتفۆرمە زمانەکە بە Estedad پیشان دەدرێت. هەموو فۆنتەکان لەسەر سێرڤەری خۆمانن لەژێر مۆڵەتێکی کراوە.

٠٨سەرچاوەکان

1. Unicode Common Locale Data Repository (CLDR), version 49 data. 2026

   پشتڕاستکراوە Unicode License v3 پیتە نموونەییەکان و سیستەمە ژمارەدانە بنەڕەتییەکان، خوێندراوەتەوە ٢٠٢٦-١٠-٢٣.

2. Library of Congress. ALA-LC Romanization Tables: Kurdish, 2012 version. 2012

   پشتڕاستکراوە

3. The Unicode Standard, version 18.0.0: Unicode Character Database. 2026

   پشتڕاستکراوە Unicode License v3 ناوی پیتەکان، خاڵە کۆدییەکان و مەوداکانی بلۆک.

4. ISO 15924 codes for the representation of names of scripts. Unicode Consortium, registration authority. 2025

   پشتڕاستکراوە

5. ISO 639-3 code tables. SIL International, registration authority. 2025

   پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە هەیە کۆدەکان لە ڕێگەی تۆمارەکانی Glottolog بەراورد کراون؛ خشتە کۆدییەکان خۆیان نەخوێندراونەتەوە.

٠٩توێژینەوە و سەرچاوەکان

کاری نوێ و پەیوەندیدار بە بابەتی ئەم پەڕەیە، لە سەرچاوە زانستییە کراوە پەسەندکراوەکانەوە. تەنها مێتاداتا و بەستەر. ناونیشانەکان وەک بڵاوکراونەتەوە دەمێننەوە. هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە.

1. Approaches to Corpus Creation for Low-Resource Language Technology: the Case of Southern Kurdish and Laki

   Association for Computational Linguistics 2023, Sina Ahmadi, Antonios Anastasopoulos et al. · 2023 · Underline Science Inc.

   هی ترDataCitearXivOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0

2. A Cross-Dialect Account of Kurdish Past Tense Categories, with Special Reference to Southern Kurdish

   Sara Belelli · 2022 · Springer eBooks

   لقOpenAlexCrossrefOpenAIRE

3. Sara Belelli. “A Cross-Dialect Account of Kurdish Past Tense Categories, with Special Reference to Southern Kurdish”

   Shuan Osman Karim · 2023 · Abstracta Iranica

   وتارCrossrefOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-SA-4.0

4. Towards a dialectology of Southern Kurdish : Where to begin?

   Sara Belelli · 2019 · Bamberg Studies in Kurdish Linguistics (BSKL)

   لقCrossrefOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوە

5. Observations on "ü" and "üe" Correspondences in Southern Kurdish

   X_name · 2026 · Zenodo

   پێشچاپDataCiteZenodoOpenAIREدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-4.0

6. Southern Kurdish film poster

   Yad Deen, Renas Babakir, Noori Issa · 2025 · The British Museum

   هی ترDataCiteدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-NC-SA-4.0

7. On the Functions of (-ow) in Southern Kurdish

   Habib Gowhari, Forugh Asadi · 2022 · ̒Ilm-i Zabān

   وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

8. Southern Kurdish

   Parvaneh Rezaee · 2015 · ScholarSpace (University of Hawaii at Manoa)

   وتارOpenAlexدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY-NC-SA

9. The Effect of Age and Level of Education as Extra-Linguistics Variables on Mutual Intelligibility between Central and Southern Kurdish Dialects

   Manijeh Mirmukri, Gholam-Hossein Karimi-Doostan · 2019 · پژوهشنامه ادبیات کردی

   وتارDOAJدەستپێگەیشتنی کراوە

10. Glottolog 5.3 Resources for Southern Kurdish

    2026 · OLAC – Open Language Archives Community

    وتارOpenAlexدەستپێگەیشتنی کراوەCC-BY

11. Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.

    Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief

    وتارEurope PMCدەستپێگەیشتنی کراوە

12. II A Southern Kurdish Folksong in Kermanshahi Dialect

    E. B. Soane · 1909 · Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland

    وتارOpenAlexZenodoدەستپێگەیشتنی کراوەCC-ZERO

سەرچاوەکان، مۆڵەتەکان و ڕێکەوتی وەرگرتن: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.