Zimannasî
Kurdiya Başûr (Kelhurî, Feylî): zimanzanî
Dengên Kurdiya Başûr (Kelhurî, Feylî), bilêvkirin, rêziman û peyvên bingehîn.
کوردی خوارین
01Bilêvkirin
Her tîp bi dengê wê yê asayî.
Kurdiya Başûr bi alfabeya Erebî-bingeh
| Tîp | Romanîzekirin | Deng (IPA) | Tomar |
|---|---|---|---|
| ئ | not written (vowel seat) | ʔ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ا | a | aː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ب | b | b | Li benda nirxandina lîsansê |
| پ | p | p | Li benda nirxandina lîsansê |
| ت | t | t | Li benda nirxandina lîsansê |
| ج | c | d͡ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| چ | ç | t͡ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ح | ḧ | ħ | Li benda nirxandina lîsansê |
| خ | x | x | Li benda nirxandina lîsansê |
| د | d | d | Li benda nirxandina lîsansê |
| ر | r | ɾ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ز | z | z | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڕ | r̄ | r | Li benda nirxandina lîsansê |
| ژ | j | ʒ | Li benda nirxandina lîsansê |
| س | s | s | Li benda nirxandina lîsansê |
| ش | ş | ʃ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ع | ‘ | ʕ | Li benda nirxandina lîsansê |
| غ | ẍ | ɣ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ف | f | f | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڤ | v | v | Li benda nirxandina lîsansê |
| ق | q | q | Li benda nirxandina lîsansê |
| ک | k | k | Li benda nirxandina lîsansê |
| گ | g | ɡ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ل | l | l | Li benda nirxandina lîsansê |
| ڵ | ł | ɫ | Li benda nirxandina lîsansê |
| م | m | m | Li benda nirxandina lîsansê |
| ن | n | n | Li benda nirxandina lîsansê |
| ھ | h | h | Li benda nirxandina lîsansê |
| ە | e | ɛ | Li benda nirxandina lîsansê |
| و | w / u | w, ʊ | Li benda nirxandina lîsansê |
| ۆ | o | oː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ی | y / î | j, iː | Li benda nirxandina lîsansê |
| ێ | ê | eː | Li benda nirxandina lîsansê |
Nirxên dengan rêberek hînkirinê ne ji bo zimanê standard, bi etîketa divê were piştrastkirin. Zaravayan cuda ne. Divê were piştrastkirin
Çavkanî Wikimedia Commons: pronunciation recordings, each under its own open licence. (2026) Divê were piştrastkirin
02Rêziman bi kurtî
- Rêza peyvan bi gelemperî ev e: kirde, bireser, lêker.
- Berevajî Kurmancî û Soranî, demên borî ne ergatîv in.
- Nav ti zayenda rêzimanî nînin.
Divê were piştrastkirin
Çavkanî Fattah. Les dialectes kurdes méridionaux. Acta Iranica 37. Peeters. (2000) Divê were piştrastkirin
03Peyvên bingehîn bi hev re
Deh peyvên rojane di zimanên herêmê de.
| Wate | Farisî | Kurmancî | Soranî | Zazakî | Belûçî | Azerbaycanî | Ermenî |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| av | آبāb | av | ئاوaw | awe | āp | su | ջուրjur |
| nan | نانnān | nan | نانnan | nan | nān | çörək | հացhatsʻ |
| dê | مادرmādar | dê | دایکdayk | maye | māt | ana | մայրmayr |
| bav | پدرpedar | bav | باوکbawk | pî | pit | ata | հայրhayr |
| mal | خانهkhāne | mal | ماڵmał | keye | lōg | ev | տունtun |
| şev | شبshab | şev | شەوşew | şewe | shap | gecə | գիշերgisher |
| du | دوdo | du | دووdû | di | do | iki | երկուerku |
| sê | سهse | sê | سێsê | hîrê | sē | üç | երեքerekʻ |
| çav | چشمcheshm | çav | چاوçaw | çim | chamm | göz | աչքachkʻ |
| nav | نامnām | nav | ناوnaw | name | nām | ad | անունanun |
Farisî, Kurdî, Zazakî û Belûçî zimanên Îranî ne, û gelek peyvên wan ên bingehîn bi hev re têkildar in. Azerî Tirkî ye û Ermenî şaxeke xwe ya Hind û Ewropî ye, loma peyvên wan cuda ne. Divê were piştrastkirin
Çavkanî Steingass. A Comprehensive Persian-English Dictionary. Routledge and K. Paul. Digital edition: Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. (1892) Piştrastkirî; Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. (2003) Divê were piştrastkirin; Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. (1966) Divê were piştrastkirin; Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. (1998) Divê were piştrastkirin; Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. (2009) Divê were piştrastkirin; Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. (1998) Divê were piştrastkirin; Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. (2009) Divê were piştrastkirin
04Çavkanî
Fattah. Les dialectes kurdes méridionaux. Acta Iranica 37. Peeters. 2000
Divê were piştrastkirin
Piştrastkirî Qada giştî. Çapa dîjîtal roja 2026-10-23 gihîştî bû.
Chyet. Kurdish-English Dictionary. Yale University Press. 2003
Divê were piştrastkirin
Wahby and Edmonds. A Kurdish-English Dictionary. Clarendon Press. 1966
Divê were piştrastkirin
Paul. Zazaki: Grammatik und Versuch einer Dialektologie. Reichert. 1998
Divê were piştrastkirin
Jahani and Korn. Balochi. In Windfuhr (ed.), The Iranian Languages. 2009
Divê were piştrastkirin
Johanson and Csató (eds.). The Turkic Languages. Routledge. 1998
Divê were piştrastkirin
Dum-Tragut. Armenian: Modern Eastern Armenian. John Benjamins. 2009
Divê were piştrastkirin
Jêgirtina vê rûpelê
- APA
The Kurdish Cooperation Organization. (2026). Southern Kurdish (Kelhurî, Feylî): Linguistics. kurds.global. https://kurds.global/language/languages/sdh/linguistics/
- Chicago
The Kurdish Cooperation Organization. 2026. “Southern Kurdish (Kelhurî, Feylî): Linguistics.” kurds.global. https://kurds.global/language/languages/sdh/linguistics/.
- BibTeX
@misc{kco2026_language_languages_sdh_linguistics, author = {{The Kurdish Cooperation Organization}}, year = {2026}, note = {Licence: CC BY 4.0}, title = {Southern {Kurdish} ({Kelhur}{\^ i}, {Feyl}{\^ i}): Linguistics}, url = {https://kurds.global/language/languages/sdh/linguistics/}, howpublished = {https://kurds.global/language/languages/sdh/linguistics/}, }- RIS
TY - ELEC AU - The Kurdish Cooperation Organization DA - 2026/// PY - 2026 ID - kco2026_language_lan N1 - Licence: CC BY 4.0 TI - Southern Kurdish (Kelhurî, Feylî): Linguistics UR - https://kurds.global/language/languages/sdh/linguistics/ ER -
05Lêkolîn û çavkanî
Xebatên nû û têkildar li ser mijara vê rûpelê, ji çavkaniyên zanistî yên vekirî yên pejirandî. Tenê metadane û girêdan. Sernav wek ku hatine weşandin dimînin. Hîn nehatiye nirxandin.
-
Association for Computational Linguistics 2023, Sina Ahmadi, Antonios Anastasopoulos et al. · 2023 · Underline Science Inc.
Yên dinDataCitearXivOpenAIREGihîştina vekirîCC-BY-4.0
-
A Cross-Dialect Account of Kurdish Past Tense Categories, with Special Reference to Southern Kurdish
Sara Belelli · 2022 · Springer eBooks
ŞaxOpenAlexCrossrefOpenAIRE
-
Shuan Osman Karim · 2023 · Abstracta Iranica
GotarCrossrefOpenAIREGihîştina vekirîCC-BY-SA-4.0
-
Towards a dialectology of Southern Kurdish : Where to begin?
Sara Belelli · 2019 · Bamberg Studies in Kurdish Linguistics (BSKL)
ŞaxCrossrefOpenAIREGihîştina vekirî
-
Observations on "ü" and "üe" Correspondences in Southern Kurdish
X_name · 2026 · Zenodo
PêşçapDataCiteZenodoOpenAIREGihîştina vekirîCC-BY-4.0
-
Yad Deen, Renas Babakir, Noori Issa · 2025 · The British Museum
Yên dinDataCiteGihîştina vekirîCC-BY-NC-SA-4.0
-
On the Functions of (-ow) in Southern Kurdish
Habib Gowhari, Forugh Asadi · 2022 · ̒Ilm-i Zabān
GotarDOAJGihîştina vekirî
-
Parvaneh Rezaee · 2015 · ScholarSpace (University of Hawaii at Manoa)
GotarOpenAlexGihîştina vekirîCC-BY-NC-SA
-
Manijeh Mirmukri, Gholam-Hossein Karimi-Doostan · 2019 · پژوهشنامه ادبیات کردی
GotarDOAJGihîştina vekirî
-
Glottolog 5.3 Resources for Southern Kurdish
2026 · OLAC – Open Language Archives Community
GotarOpenAlexGihîştina vekirîCC-BY
-
Dasinya: A dataset and preprocessing pipeline for the Badini Kurdish dialect.
Saeed VA, Jacksi K · 2026 · Data Brief
GotarEurope PMCGihîştina vekirî
-
II A Southern Kurdish Folksong in Kermanshahi Dialect
E. B. Soane · 1909 · Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland
GotarOpenAlexZenodoGihîştina vekirîCC-ZERO
Çavkanî, lîsans û dîrokên kişandinê: arXiv (Metadata CC0 1.0; papers under their own licences), 2026-10-23; Crossref (Metadata facts, any use; abstracts may be publisher-owned and are never shown), 2026-10-23; DataCite (CC0 1.0 (DataCite metadata)), 2026-10-23; DOAJ (Metadata CC0 1.0 (DOAJ); articles under their own open licences), 2026-10-23; Europe PMC (Metadata reusable; full text under each article’s licence), 2026-10-23; OpenAIRE (CC BY 4.0 (OpenAIRE Graph)), 2026-10-23; OpenAlex (CC0-1.0 data; metered API (free key)), 2026-10-23; Zenodo (Metadata CC0 1.0; each record under its own licence), 2026-10-23.